هەواڵی ڕۆژ

یەکشەممە، ٦ی ئەیلوول

لە ڕۆژاوا خۆپیشاندان دژ بە بڕیاری وانەکانی کوردی؛ لە سنە ١٣ کەس لە تەقینەوەی تانکەرەوە گیانیان لەدەستدا

8:47
0:008:47

خۆپیشاندان دژ بە بڕیاری وانەکانی کوردی

0:39

Kamîran: دوێنێ باسمان لە مشتومڕی وانەکانی زمانی کوردی کرد؛ ئەمڕۆ ئیتر تەنیا مشتومڕ نییە، خەڵک هاتووەتە سەر شەقام. لە چەند شارێکەوە پێکەوە، وایە؟

Ronahî: بەڵێ. لە دیربێسییە، لە حەسەکە و لە قامیشلۆ خۆپیشاندانە گەورەکان ئەنجامدراون. بابەتەکە هەمووی یەکە: بڕیاری وەزارەتی پەروەردەی حکوومەتی گواستنەوەی سووریا کە وانەی زمانی کوردی تەنیا سێ کاتژمێر لە هەفتەیەکدا دیاری دەکات و وەک زمانێکی هەڵبژاردە دەیبینێ.

Ronahî: لە حەسەکە خەڵک بە بەرزەکەرەوەکانی "بێ زمان ژیان نابێ" و "زمان بوونی ئێمەیە" لە بازنەی سینالکۆوە تا بازنەی کەوەکە ڕێپێوانێکیان کرد. ڕێپێوانەکە لەوێ بوو بە کۆبوونەوە و خولەکێکی ڕێزگرتن ئەنجامدرا.

Kamîran: ئەم دروشمانە لە دیربێسییەشدا دەرکەوتن، لەیادمە.

Ronahî: ڕاستە. لە دیربێسییە مامۆستایان، ئەندامانی ڕێکخراوە مەدەنییەکان، هێزە ئەمنییەکان و نوێنەرانی بزووتنەوەکانی لاوان و ژنان بەشداری خۆپیشاندانەکەیان کرد. ئەوانیش لە گۆڕەپانی ژنانەوە بە هەمان دروشمی "بێ زمان ژیان نابێ" دەستیان پێکردبوو.

Ronahî: بەپێی ڕۆشنبیران و نووسەران، بڕیارەکە بە ژمارەی دوو هەزار و شەست و هەشت کە بە نۆسەد و شەست و چوارەوە پەیوەستە، و داواکارییان ئەوەیە کە ئەم بڕیارە ڕاست بکرێتەوە و زمانی کوردی لە دەستووری نوێدا وەک زمانێکی فەرمیی سووریا بناسرێت.

Kamîran: دەلیلەکەیان چییە — بۆچی سێ کاتژمێر بەس نییە؟

Ronahî: لە خۆپیشاندەران محەمەد حەیدەر دەڵێت سێ کاتژمێر لە هەفتەیەکدا نە لەگەڵ گەلی کوردە و نە لەگەڵ ئەو قوربانیانەی کە دراون. ڕۆشنبیرانیش جەخت لەوە دەکەنەوە کە دوای کردەوە شۆڤینیستییەکانی ڕژێمی پێشوو بەرامبەر بە زمان و کولتووری کوردی، ئەم بڕیارە وەڵامی داواکارییەکانی گەلی کورد ناداتەوە.

تەقینەوەی تانکەر لە سنە

3:13

Kamîran: و لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانەوە هەواڵێک هەیە کە مرۆڤ تووشی نیگەرانی دەکات.

Ronahî: لە شاری سنە، لەسەر ڕێگای سەرەکیی سنە-هەمەدان، تانکەرێکی سووتەمەنی تەقییەوە.

Ronahî: لە ئەنجامی تەقینەوەکەدا، ژنان و منداڵانیش لەناودا، سێزدە کەس ژیانیان لەدەستدا.

Kamîran: سێزدە کەس... لەبارەی هۆکاری تەقینەوەکەوە هیچ شتێک زانراوە؟

Ronahî: زانیارییە فەرمییەکان لەبارەی هۆکارەکەوە هێشتا نەدراون. تەنیا ئەوە زانراوە کە تیمەکانی ئاگرکوژێنەوە بەپەلە گەیشتوونەتە شوێنی ڕووداوەکە.

هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنان و سووریا

3:57

Kamîran: لە ناوچەکەدا، سوپای ئیسرائیل ئەمڕۆ لە دوو بەرەدا چالاک بوو — هەم لە باشووری لوبنان، هەم لە سووریا.

Ronahî: لە لوبنان، لە دەوروبەری شارۆچکەی ئەل مەنسووریی ناوچەی سوور، زیاتر لە چواردهەم ئۆپەراسیۆنی تەقاندن ئەنجامدراون. بەپێی زانیارییەکان، درۆنەکانی ئیسرائیل بەرمیلەکانی پڕ لە تەقەمەنییان فڕێداوە بۆ ناوچەکە بە مەبەستی تێکدان و وێرانکردنی ماڵ و ژێرخان.

Ronahî: لە لایەنی سووریاشەوە، هێزەکانی ئیسرائیل دەوروبەری شارۆچکەی ئەل ڕەفید لە گوندەواری باشووری قونەیترە بە حەوت فیشەکی عەرەبانە تۆپباران کردووە، و هەروەها دەوروبەری شارۆچکەی بەیت ئەل جین لە ڕۆژاوای دیمەشق. لەبارەی زیانەکانی تۆپبارانەکەی قونەیترەوە هیچ زانیارییەک نەدراوە؛ لە لایەنی دیمەشقەوە زیانی ماددی و گیانی دروست نەبووە.

Kamîran: ئەمە چەند ڕۆژێکە بەم شێوەیە دەڕوات. ژمارەی گشتی هەیە؟

Ronahî: بەپێی چاودێرییەک، سوپای ئیسرائیل لە سەرەتای ئەمساڵەوە زیاتر لە شەش سەد هێرشی لەسەر سووریا ئەنجامداوە. و لە هەمان کاتدا، وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل جیدیۆن سار ڕایگەیاندووە کە ئیسرائیل دژ بە دروستکردنی بنکە سەربازییەکانی تورکیا لە سووریایە، و وتوویەتی کە ئەم بابەتە هێڵێکی سوورە.

دیپلۆماسی لەسەر شەڕی ئۆکرانیا

5:47

Kamîran: بەرەو دیپلۆماسییەکی گەورەتر دەچین. لە مۆسکۆ ئەمڕۆ کۆبوونەوەیەکی گرنگ سازدرا.

Ronahî: نوێنەری تایبەتی ئەمریکا ستیڤ ویتکۆف و زاوای سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترامپ، جارێد کوشنەر، ئەمڕۆ گەیشتنە مۆسکۆ و لەگەڵ سەرۆکی ڕووسیا ڤلادیمیر پوتین کۆبوونەوە. ئامانج ئەوە بوو کە هەوڵە دیپلۆماسییەکان بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی نێوان ڕووسیا و ئۆکرانیا بەهێز بکرێن.

Ronahî: لە سەرەتای کۆبوونەوەکەدا پوتین ڕایگەیاند کە مۆسکۆ ئامادەیە بۆچوونی خۆی لەبارەی دۆخەکەوە پێشکەش بکات، و ستایشی هەوڵەکانی ترامپ بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان کرد.

Kamîran: و وتراوە کە پوتین لەم پرۆسەیەدا ئاگربەستێکی ڕاگەیاندووە.

Ronahî: بەڵێ، بەپێی زانیارییەکان پوتین هێرشەکان بۆ سێ ڕۆژ ڕاگرتووە. بەڵام دەبێت بڵێین کە ئەمە تا ئێستا دۆخی لایەنی ڕووسیایە؛ ئەنجامە دیارەکانی کۆبوونەوەکە هێشتا ڕانەگەیەندراون.

ڕووداوە ئەمنییەکانی سووریا

7:06

Kamîran: لە ناوەوەی سووریاش، کۆتایی بیست و چوار کاتژمێری ڕابردوو بەبێ ڕووداو تێنەپەڕیوە.

Ronahî: لە گوندەواری ڕۆژاوای حومس، لاوانێک بە ناوی سلێمان کامێل سەلیم لە شوێنی کارەکەی ڕفێندرابوو، بۆ سەر ڕێگایەکی گشتی بردرا و بە فیشەک کوژرا. پێش ئەوەش هەوڵێکی کوشتن بۆ کەسێکی تر بە ناوی شەوکەت ئەل محەمەد ئەنجامدرابوو.

Ronahî: هەروەها لە گوندەواری ڕۆژهەڵاتی حەلەب منداڵێک لە ئەنجامی تەقینەوەی پاشماوەکانی شەڕدا ژیانی لەدەستدا، و لە گوندەواری عەفرین لە نێوان دوو گرووپی سەر بە وەزارەتی بەرگریی سووریا لەنێواندا ململانێیەکی چەکداری دەرکەوت.

Kamîran: ئەم ململانێیە لە نێوان هەردوو گرووپەکەی سەر بە هەمان وەزارەتدا بوو — ئەمە خۆی نیشانەی دۆخەکە دەدات.

Ronahî: بە ڕاستی. و لەم دۆخەدا، لە قامیشلۆ خەڵک بۆ هۆکارێکی تر هاتنە سەر شەقام: دەیان کەس دژ بە بەرزبوونەوەی نرخەکان لە بازاڕەوە ڕێپێوانیان کرد، چارەسەرکردنی کێشە ئابوورییەکان، سووتەمەنی و کارەبا داوا کرد، و هەروەها دامەزراندنی دادپەروەرییەکی گواستنەوە.

ڕۆژانی پێشوو