هەواڵی ڕۆژ

پێنجشەممە، ١٠ی ئەیلوول

تەقینەکەی ئیدلیب دەیان کەسی کوشت و بۆ چەندین ڕۆژ خۆپیشاندان بۆ خوێندن بە کوردی بەردەوامە

8:00
0:008:00

تەقینەکە لە ئیدلیب

0:36

Ronahî: بەپێی هەژماری سەرەتایی، کۆگایەکی کاتیی چەکەکانی وەزارەتی بەرگریی حکومەتی گواستنەوە لەسەر ڕێگای سەرمەدایە، لە باکووری گوندەوارەکەی ئیدلیب، لە نزیکی وەرزەگەی کامونایە تەقی.

Ronahî: چواردە کەس ژیانیان لەدەستدا، دوانزە کەس برینداربوون و ژمارەیەک کەس هێشتا ونن. بەگشتی ژمارەی کوژراو و بریندارەکان بیست و شەشە.

Kamîran: واتە کۆگایەکی سەربازیی لەناو ناوچەیەکی مەدەنیدا – و ونەکان هێشتا دەگەڕێن. ئەم ژمارەیە هێشتا دەتوانێت بگۆڕێت.

Ronahî: بەڵێ. لە سەرەتادا شایەتحاڵان تەنها باسی چەند تەقینێک لە دەوروبەری سەرمەدا کردبوو، و سەرچاوە ناوخۆییەکان زانیاریی بەڵگەنەهێنراویان بڵاوکردبووەوە کە دەتوانێت هۆکار کۆگایەکی تەقەمەنی بێت. هۆکاری تەقینەکە هێشتا بەشێوەیەکی فەرمی ئاشکرا نەکراوە.

خوێندن بە زمانی کوردی

1:49

Kamîran: دوێنێش لەسەر زمانی کوردی لە قوتابخانەکان وەستان. ئەمڕۆ ئەم بابەتە جارێکی دیکە لە چەند شارێک لەسەر شەقامەکان دەرکەوت.

Ronahî: لە بیست و حەوتەی ئابدا حکومەتی گواستنەوە بڕیاری دا کوردی لە هەفتەیەکدا وەک سێ وانە لە پاڵ عەرەبی و ئینگلیزی بخوێندرێت. ئەمڕۆ لە حەسەکە، لە کۆبانێ و لە گرکەلێژێ خوێندکاران، خێزانەکان و مامۆستایان دژ بەم بڕیارە وەستان.

Ronahî: لە حەسەکە، لە چەرخەڕەی جوودی لە گەڕەکی کەلاسێ، بەشداربووان پلاکارتەکانیان هەڵگرت: "زمانی ئێمە کۆنە، زمانی ئێمە ئازادی و بوونی ئێمەیە" و "خوێندن بە زمانی کوردی مافێکی ئێمەیە". ئەوان دەڵێن بڕیارەکە کوردی وەک وانەیەکی هەڵبژاردە بەجێ دەهێڵێت.

Kamîran: لە سێ کاتژمێر بۆ ئەوە چی دەوترێت – بەسە یان نا؟

Ronahî: وەتەخوێنەکەی ڕێخراوی زمانی کوردی هەمرین حوسێن دەڵێت سێ وانە بەس نییە بۆ ئەوەی خوێندکاران فێری ڕێزمانی و ئەدەبیاتی کوردی ببن، و داوا دەکات بڕیارەکە بەپێی پێشکەوتنەکانی چوارەدە ساڵی ڕابردوو بگۆڕێت.

Ronahî: مامۆستای زانکۆی ڕۆژئاوا لوقمان گوڵدیڤێش پێمان ڕاگەیاند کە دەبێت سیاسەت و پلاندانانێکی تایبەت بۆ زمانی کوردی هەبێت، و بانگەوازی لە خێزانەکان و قوتابیان کرد کە چاویان لە دەستی دەوڵەت نەمێنێت. کاردانەوەی کوردانی لوبنانیش هەمانە: ئەوان دەڵێن بڕیارەکە مافی خوێندن بە زمانی دایک لاواز دەکات.

ناتانیاهۆ لە جەبەلولشێخ

3:51

Ronahî: سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل بێنیامین ناتانیاهۆ ئەمڕۆ لەگەڵ وەزیری بەرگری ئیسرائیل کاتز سەردانی لووتکەی جەبەلولشێخ لە خاکی سووریا کرد. وتی ئیسرائیل لەسەر ناوچەی لە جەبەلولشێخەوە تا ڕووباری یەرمووک کۆنترۆڵ دەکات و ئەم دۆخە وەک "سەروەریی تەواو" ناوبرد.

Kamîran: وە دیمەشق بەمە وەڵامی دایەوە.

Ronahî: وەزارەتی دەرەوەی حکومەتی گواستنەوە ئەم سەردانەی شەرمەزار کرد و وەک باجدان و پێشێلکارییەکی ئاشکرای سەروەری و یەکپارچەیی خاکی ناوبرد. ئەم دوو وەسفەش وشەی لایەنەکان خۆیانن.

Ronahî: لە هەمان ڕۆژاندا هێزەکانی ئیسرائیل سێ هاووڵاتی لە پارێزگاکانی دەرا و قونەیترە، دوای چەند مانگێک لە گرتن، ئازاد کرد. لە حەڤدەی ئابدا، لە چوونە ناو گوندی عابدینەوە چوار گەنج گیرابوون؛ دوویان ئازاد کران و چارەنووسی دوو کەسی دیکە هێشتا ڕوون نییە.

ڕاپۆرتی سەکۆی کەی سی دی پی بۆ مانگی ئاب

5:12

Kamîran: لە سووریاوە بچینە تورکیا – ڕاپۆرتێکی مانگی ئاب ژمارەی توند لەسەر مێز دادەنێت.

Ronahî: سەکۆی "ئێمە تاوانەکانی ژنان ڕادەوەستانین" ڕاپۆرتی مانگی ئابی بڵاو کردەوە. بەپێی ڕاپۆرتەکە، لە مانگی ئابدا بیست و دوو ژن لەلایەن پیاوانەوە ژیانیان لەدەستدا، و چواردە ژن لە ژێر بارودۆخێکی گوماناودا مردوو دۆزرانەوە.

Ronahî: لە ڕاپۆرتەکەدا ئاماژە بەوە دەکرێت کە نەبوونی داتای فەرمی و سیستەماتیک ڕێگری لەوە دەکات ئاستی ڕاستەقینەی مەترسی لەسەر مافی ژیانی ژنان ببینرێت – واتە ئەم ژمارانەش تەواو نین.

Kamîran: ئەمەش بەو واتایە دێت کە هەر ژمارەیەکی فەرمی کە بیبیستین، دەتوانێت کەمتر بێت لە ڕاستییەکە.

مازۆت و مووچە لە حەسەکە

6:08

Ronahî: لە حەسەکە دوو قەیرانی ئابووری لەگەڵ یەکدا دەڕۆن. بەڕێوەبەرایەتیی سووتەمەنی ڕایگەیاند کە حکومەتی گواستنەوە بڕیاری داوە مازۆتی خزمەتگوزاری لەسەر پارێزگای حەسەکە ببڕێت، و کێشەی مازۆت گەورە دەبێت.

Kamîran: وە لە هەمان شارەکەدا کرێکارانی تەندروستییش لە چاوەڕوانیی مووچەکانیاندان.

Ronahî: بەڵێ. پزیشک، پەرستار، کارمەندانی ئیداری و تەکنیکیی بێهۆشکردن لە بەردەم نەخۆشخانەی نیشتمانیی حەسەکە چالاکییان ئەنجامدا. ئەوان دەڵێن لە سێ مانگەوە، لەو کاتەوە کە بە وەزارەتی تەندروستییەوە بەسترانەوە، مووچەکانیان نەدراوە.

زانکۆ و پێشانگە

7:03

Kamîran: بە دوو هەواڵ لە بواری خوێندن و کولتوور کۆتایی دێنین.

Ronahî: شاندی زانکۆی کۆبانێ لە هەولێر بەڕێوەبەرایەتیی زانکۆی سەلاحەدینان بینی. هەردوو لایەن ڕێکەوتننامەیەکی هاوکاریی ئەکادیمیان واژۆ کرد، بۆ پێشخستنی پەیوەندییە زانستییەکان و گۆڕینی خوێندن.

Ronahî: لە کۆبانێش، لە ناوەندی کولتوور و هونەریی باقێ خیدۆ، پێشانگەی هەڵکۆڵینی حەوتەم بە پەنجا تابلۆی حەڤدە هونەرمەندەوە کرایەوە؛ تابلۆکان لەسەر مێژووی کوردین.

Kamîran: دوو هەواڵ لە هەمان شارەوە – یەکێک لەسەر زانست، یەکێک لەسەر بیر و هونەر.

ڕۆژانی پێشوو