هەواڵی ڕۆژ

دووشەممە، ٥ی تشرینی یەکەم

بڕیاری وانەکانی کوردی لە سووریا بووە هۆی ناڕەزایەتی لە زۆر شار.

8:53
0:008:53

ناڕەزایەتی دژی سنووری سێ کاتژمێری وانەکانی کوردی

0:32

Kamîran: دوێنێ باسی داواکاریی گەرەنتیی دەستووریمان کردبوو. ئەمڕۆ ئەم بابەتە لە هۆڵەکانی کۆنفرانسەوە گەیشتووەتە حەوشەی قوتابخانەکان.

Ronahî: بەڵێ. حکوومەتی ڕاگوزەری سووریا بڕیاری دا کە زمانی کوردی بخرێتە پرۆگرامی قوتابخانەکانەوە. وانەکان لە هەفتەیەکدا سێ کاتژمێر دەبن، نمرەکانیش دەچنە ناو کارنامەی گشتیی قوتابیانەوە. بەڵام بۆ زۆر کەس کێشەکە ڕێک ئەم سنووری سێ کاتژمێرەیە.

Ronahî: لە عامودە منداڵان و خێزانەکان جارێکی تر کۆبوونەوە. چالاکییەکە بە یەک خولەک ڕێزگرتن دەستی پێکرد، دواتر قوتابی فەراشین عیسا بەیاننامەیەکی خوێندەوە و سێ وانەی هەفتانەی ڕەت کردەوە. لە دەرباسیە قوتابیانی قوتابخانەی تەرفە هەمان شتیان کرد، لە قامیشلۆش قوتابیانی قوتابخانەیەکی ئامادەیی، لەبەردەم مامۆستاکانیاندا، بڕیارەکەیان بە ناڕەوا ناو برد.

Kamîran: واتە ئیتر تەنها حیزبەکان نین، خودی قوتابیان هاتوونەتە پێشەوە.

Ronahî: حیزبەکانیش لە مەیدانن. پەیەدە لە دەرباسیە لەبەردەم بارەگاکەیدا بەیاننامەیەکی بە کوردی و عەرەبی بڵاو کردەوە، کە ئەحمەد سلێمان و بێریتان نەجم خوێندیانەوە. پەیەدە گوتی بڕیارەکە دژی فرەڕەنگیی سووریایە و داوای هەڵوەشاندنەوەی کرد. لە لایەنی مافی مرۆڤیشەوە، فیدراسیۆنی سووریی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ ڕایگەیاند کە پاراستنی فرەیی زمانی بەشێکە لە مافی مرۆڤ.

Kamîran: ئایا کەسێک لەوان پێشنیارێکی ڕوونی بۆ داهاتوو هێناوەتە سەر مێز؟

Ronahî: دوو پێشنیار هەن. لیژنەکانی بەرگری لە ئازادییە دیموکراتییەکان و مافی مرۆڤ دەیانەوێت ئەو قوتابیانەی تا ئێستا بە کوردی خوێندوویانە، بتوانن بە هەمان شێوە خوێندنەکەیان درێژە پێبدەن. پارێزەرێکیش داوای لە حیزبە کوردییەکان کرد بۆ ناساندنی فەرمیی زمانەکە لە دەستووردا هەوڵ بدەن. تا ئێستا لە ڕاپۆرتەکاندا هیچ وەڵامێکی وەزارەتی پەروەردە لەسەر ئەم داواکارییانە نییە.

دوای سووتاندنی ئاڵا لە حەسەکە، ناڕەزایی و بەیاننامەی تەڤدەم

3:22

Ronahî: ڕۆژی هەینی، دووی تشرینی یەکەم، دوای نوێژی هەینی لە شاری حەسەکە ئاڵای کوردی سووتێنرا. لەو ڕۆژەوە لە زۆر ناوچەی پارێزگاکە چالاکیی ناڕەزایی ئەنجام دەدرێن: لە قبوور ئەلقەراجنە سەر بە تل تەمر، لە زرگان، لە قامیشلۆ و لە چلاغا.

Ronahî: ئەمڕۆ بزووتنەوەی کۆمەڵگەی دیموکراتی، تەڤدەم، بەیاننامەیەکی نووسراوی بڵاو کردەوە. بەپێی تەڤدەم، خۆپیشاندانەکە بە گروپێکی دیاریکراوەوە سنووردار بوو، کە ئەم گروپە ڕەگەزپەرستی دژی گەلی کورد و پێکهاتەکانی تر بەهێز دەکات. بزووتنەوەکە دەڵێت ڕووداوەکەی بە وردی و بە نیگەرانییەوە بەدواداچوون کردووە.

Kamîran: بەڵام ئێمە ئەمە تەنها لە زاری لایەنێکەوە دەبیستین.

Ronahî: ڕاستە. لە ڕاپۆرتەکاندا تەنها بۆچوونی تەڤدەم و ناڕازییان هەیە. کێ ئەو خۆپیشاندانەی ڕێکخستووە و خۆیان چی دەڵێن، لە زانیارییەکانماندا نییە.

گرانی، پارەی گەنم و ناڕەزایی کرێکاران

4:44

Kamîran: با لە ئاڵا و زمانەوە بچینە سەر سفرەی ماڵ. لێرەش ناڕەزایی گەورە دەبێت.

Ronahî: لەگەڵ کۆتاییهاتنی وەرزی سەوزەی هاوینەدا، لە سەرەتای تشرینی یەکەمەوە لە بازاڕەکانی سووریا نرخی هەندێک خواردن بەرز دەبێتەوە. تێچووی گواستنەوە و کارەباش زیادیان کردووە، لە کاتێکدا کە توانای کڕینی خێزانەکان پێشتریش کەم بووەتەوە.

Ronahî: لە جزیرە کێشەی جووتیارانیش هەیە: پارەی گەنمی ئەم وەرزە هێشتا نەدراوە. جووتیارێکی دەرباسیە بەناوی خۆشناو عەسۆ دەڵێت ئەم دواکەوتنە زیانێکی گەورەی بە جووتیاران گەیاندووە، قەرز لەسەر یەک کەڵەکە دەبێت و تێچووی بەرهەمهێنانیش قورسە.

Kamîran: واتە هەم نرخەکان بەرز دەبنەوە، هەم پارەش درەنگ دێت.

Ronahî: ئەمەش گەیشتە شەقامەکانیش. ئەمڕۆ لە حەلەب، حەسەکە و سوەیدا پیشەسازکار، کرێکار و فەرمانبەران دژی بڕانی کارەبا، دواکەوتنی پێدانی مافە داراییەکان و دۆخی کارەکەیان کە هێشتا ڕێک نەخراوە، ڕژانە سەر شەقام. یەکێک لە شوێنەکان شاری پیشەسازیی ڕاعییە، لە باکووری گوندەکانی دەوروبەری حەلەب.

کاروانی سێیەم بەرەو گوندەکانی سەرێکانی

6:20

Ronahî: ئاوارەکانی سەرێکانی خۆیان بۆ گەڕانەوە ئامادە دەکەن. ئەمە کاروانی سێیەمە و زیاتر لە پێنج سەد خێزان لەخۆ دەگرێت.

Kamîran: ئەم خێزانانە ئێستا لە کوێ دەژین؟

Ronahî: لە کەمپی واشۆکانی و لە پەناگە کاتییەکان. کاروانەکە دەیانباتەوە بۆ گوند و شوێنەکانی خۆیان لە گوندەکانی باشووری شارەکە. لە ڕاپۆرتەکاندا هیچ بەروارێکی دیاریکراو بۆ دەستپێکی گەشتەکە نەدراوە.

هەڵکەندنی سەربازانی ئیسرائیل لە قونەیترە

6:59

Kamîran: دوێنێ لە قونەیترەوە باسی خاڵەکانی پشکنینمان کردبوو؛ ئەمڕۆش لە هەمان ناوچەوە هەواڵێکی تر هەیە.

Ronahî: بەپێی سەرچاوە ناوخۆییەکان، هێزەکانی ئیسرائیل لە ڕۆژئاوای گوندی ئەلعەشە، لە باشووری گوندەکانی قونەیترە، دیسان دەستیان بە هەڵکەندن و بیناکردن کردووەتەوە. ئۆتۆمبێلە سەربازییەکان چوونەتە ناوچەکە، خەندەق هەڵدەکەنن و بەربەستی خۆڵ دروست دەکەن.

Ronahî: ئەم کارە وەک بەشێک لەو هێڵە دەناسێنرێت کە بە ناوی سوفا پەنجا و سێ ناسراوە. لە ڕاپۆرتەکاندا هیچ لێدوانێک لە لایەن ئیسرائیلەوە نییە.

ناگیهان ئاکارسەل لە چوارەمین ساڵیادیدا یاد کرایەوە

7:50

Ronahî: نووسەر و ڕۆژنامەنووس ناگیهان ئاکارسەل، ئەندامی ناوەندی لێکۆڵینەوەکانی ژنۆلۆژی، چوار ساڵ لەمەوبەر، لە چواری تشرینی یەکەمی دوو هەزار و بیست و دوودا، لە سلێمانی لە کوشتنێکدا گیانی لەدەست دا.

Ronahî: دوێنێ لەسەر گۆڕەکەی لە گوندی گوڵیازی سەر بە قەزای جیهانبەیلی لە قونیە، خێزانەکەی، ئەندامانی ژنۆلۆژی و کۆمەڵەکانی ڕۆژنامەنووسان یادیان کردەوە. لە قامیشلۆش ئەکادیمیای ژنۆلۆژی ڕێوڕەسمێکی ساز کرد و هاوسەرۆکایەتیی پەیەدە بەشداری کرد.

Kamîran: واتە یادکردنەوەکە لە دوو وڵات و بە جیاوازیی ڕۆژێک ئەنجام درا.

ڕۆژانی پێشوو