Kamîran: دیروز درباره‌ی درخواست تضمین قانون اساسی صحبت کردیم. امروز این موضوع از سالن‌های کنفرانس به حیاط مدارس منتقل شده است.

Ronahî: بله. دولت انتقالی سوریه تصمیم گرفت که زبان کردی وارد برنامه‌ی مدارس شود. درس‌ها در هفته سه ساعت خواهد بود و نمرات در کارنامه‌ی عمومی دانش‌آموزان ثبت می‌شود. اما برای بسیاری از مردم مشکل دقیقاً همین محدود کردن به سه ساعت است.

Ronahî: در آمووده کودکان و خانواده‌ها دوباره در کنار هم جمع شدند. این اقدام با یک دقیقه احترام آغاز شد، سپس دانش‌آموز فراشین عیسا بیانیه‌ای خواند و سه درس هفتگی را رد کرد. در درباسیه دانش‌آموزان مدرسه‌ی طرفه همین کار را کردند، در قامشلو هم دانش‌آموزان یک دبیرستان، جلوی معلمان خود، این تصمیم را ناعادلانه خواندند.

Kamîran: یعنی دیگر فقط احزاب نیستند، خود دانش‌آموزان پیش آمده‌اند.

Ronahî: احزاب هم در صحنه هستند. حزب اتحاد دموکراتیک در درباسیه مقابل مرکز خود بیانیه‌ای به کردی و عربی صادر کرد، احمد سلیمان و بریتان نجیم آن را خواندند. حزب اتحاد دموکراتیک گفت این تصمیم در تضاد با تنوع سوریه است و خواستار لغو آن شد. از سوی حقوق بشر، فدراسیون سازمان‌های حقوق بشر سوریه اعلام کرد که حفظ تنوع زبانی بخشی از حقوق بشر است.

Kamîran: آیا کسی از آن‌ها پیشنهاد مشخصی برای آینده روی میز آورده است؟

Ronahî: دو پیشنهاد وجود دارد. کمیته‌های دفاع از آزادی‌های دموکراتیک و حقوق بشر می‌خواهند دانش‌آموزانی که تاکنون به کردی تحصیل کرده‌اند، بتوانند تحصیل خود را به همان صورت ادامه دهند. وکیلی هم از احزاب کرد خواست که برای به رسمیت شناختن رسمی زبان در قانون اساسی تلاش کنند. تا کنون پاسخی از سوی وزارت آموزش و پرورش به این درخواست‌ها در گزارش‌ها وجود ندارد.

Ronahî: روز جمعه، دوم اکتبر، پس از نماز جمعه در شهر حسکه پرچم کردی سوزانده شد. از آن روز به بعد در بسیاری از مناطق استان فعالیت‌های اعتراضی برگزار می‌شود: در قبور القراجنه وابسته به تل تمر، در زرگان، در قامشلو و در چیلاخه.

Ronahî: امروز جنبش جامعه‌ی دموکراتیک، جنبش جامعه‌ی دموکراتیک، بیانیه‌ای مکتوب منتشر کرد. به گفته‌ی جنبش جامعه‌ی دموکراتیک، تظاهرات به گروه مشخصی محدود بود، گروهی که نژادپرستی را علیه مردم کرد و جوامع دیگر تقویت می‌کند. جنبش می‌گوید این رویداد را با دقت و نگرانی دنبال کرده است.

Kamîran: اما ما این را فقط از زبان یک طرف می‌شنویم.

Ronahî: درست است. در گزارش‌ها فقط دیدگاه جنبش جامعه‌ی دموکراتیک و معترضان وجود دارد. چه کسی این تظاهرات را سازماندهی کرده و خود آن‌ها چه می‌گویند، در اطلاعات ما نیست.

Kamîran: از پرچم و زبان به سفره‌ی خانه می‌رسیم. در اینجا هم نارضایتی در حال بزرگ شدن است.

Ronahî: با پایان فصل سبزیجات تابستانی، از آغاز اکتبر در بازارهای سوریه قیمت برخی مواد غذایی افزایش یافته است. هزینه‌های حمل‌ونقل و برق هم بیشتر شده، در زمانی که قدرت خرید خانواده‌ها پیش از این هم کم بود.

Ronahî: در جزیره مشکل کشاورزان هم وجود دارد: دستمزد گندم این فصل هنوز پرداخت نشده است. کشاورز درباسیه‌ای خوشناو اسو می‌گوید این تأخیر ضرر بزرگی به کشاورزان زده، بدهی‌ها روی هم انباشته می‌شوند و هزینه‌های تولید هم سنگین هستند.

Kamîran: یعنی هم قیمت‌ها بالا می‌رود، هم پول دیر می‌رسد.

Ronahî: و این به خیابان‌ها هم رسیده است. امروز در حلب، حسکه و سویدا صنعتگران، کارگران و کارمندان در برابر قطع برق، تأخیر در پرداخت حقوق مالی و وضعیت کاری خود که هنوز ساماندهی نشده، به خیابان آمدند. یکی از مکان‌ها شهر صنعتی راع است، در شمال حومه‌ی حلب.

Ronahî: آوارگان سره‌کانیه خود را برای بازگشت آماده می‌کنند. این سومین کاروان است و بیش از پانصد خانواده را در بر می‌گیرد.

Kamîran: این خانواده‌ها اکنون کجا زندگی می‌کنند؟

Ronahî: در کمپ واشوکانی و در پناهگاه‌های موقت. کاروان آن‌ها را به روستاها و مکان‌هایشان در حومه‌ی جنوب شهر خواهد برد. تاریخ مشخصی برای آغاز سفر در گزارش‌ها اعلام نشده است.

Kamîran: دیروز از قنیطره درباره‌ی نقاط بازرسی صحبت کردیم؛ امروز هم از همان منطقه خبر دیگری وجود دارد.

Ronahî: به گفته‌ی منابع محلی، نیروهای اسرائیلی در غرب روستای الاشع، در جنوب حومه‌ی قنیطره، دوباره حفاری و ساخت‌وساز را آغاز کرده‌اند. خودروهای نظامی وارد منطقه شده‌اند، سنگر می‌کنند و خاکریزهای خاکی می‌سازند.

Ronahî: این کار به عنوان بخشی از خطی که با نام سوفا پنجاه و سه شناخته می‌شود، توصیف می‌شود. از سوی اسرائیل توضیحی در گزارش‌ها وجود ندارد.

Ronahî: نویسنده و روزنامه‌نگار ناغیهان آکارسل، عضو مرکز پژوهش‌های ژینولوژی، چهار سال پیش، در چهارم اکتبر دو هزار و بیست و دو، در سلیمانیه در یک قتل جان باخت.

Ronahî: دیروز بر سر مزار او در روستای گولیازی از بخش جهان‌بگلی قونیه، خانواده‌اش، اعضای ژینولوژی و انجمن‌های روزنامه‌نگاران او را گرامی داشتند. در قامشلو هم آکادمی ژینولوژی مراسمی برگزار کرد و ریاست مشترک حزب اتحاد دموکراتیک در آن شرکت کرد.

Kamîran: یعنی گرامیداشت در دو کشور و با یک روز فاصله انجام شد.