
31 tebax, duşem
Mehdî Zana li Amedê hat veşartin; li Rojava nerazîbûn li dijî biryara sînordarkirina zimanê Kurdî
Mehdî Zana hat veşartin
Kamîran: Me duh ji we re gotibû ku siyasetmedarê Kurd Mehdî Zana jiyana xwe ji dest daye. Îro ew hat veşartin.
Ronahî: Erê. Zana, ku şaredarê berê yê Amedê bû, ji ber nexweşiya KOAH'ê demeke dirêj li nexweşxaneyeke taybet a Amedê dihat dermankirin û êvara duh jiyana xwe ji dest da.
Ronahî: Îro pêşî li ber avahiya Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê merasîmek pêk hat, paşê cenaze bi kulîlk û duayan li Goristana Yenîkoyê hat veşartin.
Kamîran: Û çend saziyên Kurd jî peyamên sersaxiyê belav kirin, ne wisa?
Ronahî: Belê. Hevserokatiya Konseya Rêveber a KCK'ê got ku wê hesreta Zana ya ji bo azadiya gelê Kurd û Tirkiyeyeke demokratîk teqez pêk were. Konseya Rêveber a KNK'ê jî gote wî: ‘Emê li ser şopa te bimeşin, emê wesiyetên te pêk bînin.’
Nerazîbûn li dijî sînordarkirina perwerdeya bi Kurdî
Kamîran: Îro li gelek deverên Rojavayê Kurdistanê nerazîbûn hebûn. Mijar biryareke perwerdeyê ye.
Ronahî: Rast e. Hikumeta veguhêz a Sûriyeyê di bîst û heftê Tebaxê de guhertinek li rêzikên rêveberiya Wezareta Perwerdeyê kir. Ev biryar zimanê Kurdî wek ‘zimanê neteweyî’ nas dike, lê rexnegir dibêjin ew wî bi sê-çar saetan di hefteyê de sînor dike an jî dike dersa hilbijartî.
Kamîran: Û ev tam berî destpêka sala nû ya xwendinê tê.
Ronahî: Belê. Li Amûdê bi sedan xwendekar, mamoste û malbat meşiyan, bi pankartên wek ‘Zimanê me hebûna me ye’. Li Hesekê jî mamosteyan li ber avahiya Gerînendetiya Perwerdeyê çalakî li dar xist.
Ronahî: Zanîngeha Rojava li Qamişlo daxuyaniyek da û got perwerdeya bi zimanê dayikê mafekî akademîk û mirovî ye ku di peymanên navneteweyî de hatiye parastin. Kongra Star jî got sînorkirin ‘tu carî nayê qebûlkirin’ û zimanê Kurdî ne mijara muzakereyê ye.
Kamîran: Li deverên din ên di bin kontrola Tirkiyeyê û komên bi wê ve girêdayî de, wekî Efrînê, rewşa mamosteyan çawa ye?
Ronahî: Li wir jî nediyar e. Li taxên Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê yên Helebê û li herêma Efrînê, tevî ku soz hat dayîn ku tu karmend nayê derxistin, siberoja mamosteyên bernameya Kurdî heta niha bê bersiv maye.
Topbaran li Siwêdayê
Ronahî: Li Sûriyeyê, taxên rojavayê bajarê Siwêdayê hatin topbarankirin.
Ronahî: Li gorî Navenda Çavdêriya Mafên Mirovan a Sûriyeyê, gulleyeke hawnê ku ji herêmên di bin kontrola hêzên hikumeta veguhêz de hatiye avêtin, li nav zeviyên çandiniyê ket. Du kes jiyana xwe ji dest dan — jineke ji herêma Cizîrê koçber bûyî bi navê Asya, û ajokarekî terektorê. Du kes jî birîndar bûn.
Kamîran: Ev agahî ji çavkaniyekê tê, û em hê tenê aliyekî vê bûyerê dibihîzin.
Ronahî: Rast e, ev bîlançoya çavdêrê ye û em berteka aliyên din nizanin.
Êrîşên Îsraîlê li başûrê Sûriyeyê
Kamîran: Û li heman herêmê, tevgereke leşkerî ya Îsraîlê jî heye — li du deverên cuda.
Ronahî: Belê. Hêzên Îsraîlê ketin devera Qesaratê ya gundê Cubata El-Xeşeb li bakurê Qunêtrayê. Li wir karker hatin lêgerîn û nasnameyên wan hatin wênekirin da ku nasname bên qeydkirin.
Ronahî: Heman rojê, gerguzarekî Îsraîlê ji sê wesayîtên leşkerî bi Wadî El-Reqadê ya rojavayê Deraayê ket, digel firîna helîkopteran a bi bilindahiyeke nizm. Ev tevgerên di nêzî xeta sînor de didomin.
Îran: ceza û Tengava Hurmuzê
Kamîran: Em derbasî Îranê bibin. Careke din xebereke hukmê dirêj li ser aktivîstekê heye.
Ronahî: Erê. Xwendekara bîst û sê salî Necmeh Emînî bi zêdetirî diwazdeh sal cezayê girtîgehê hat mehkûmkirin. Her wiha dadgehê gazî pênc aktivîstên Azerî jî kir. Zextên li ser xwendekar û aktivîstan didomin.
Kamîran: Û di aliyê ewlekariya deryayî de jî tiştek nû heye.
Ronahî: Belê. Li gorî çavkaniyeke berpirs, Îranê mercên derbasbûnê bi Tengava Hurmuzê re girtir kir û hefteya borî rê neda sî keştî derbas bibin. Tê gotin ku trafîka deryayî û bazirganî li wir hema bêje sekinî ye.
Ferîbot li Gîrneyê noqî bû
Ronahî: Û xebereke dawî ji Bakurê Kibrisê: ferîboteke ku nêzî du sed û heftê rêwî tê de bûn, sibehê li peravê Gîrneyê noqî avê bû.
Kamîran: Du sed û heftê kes — ev jimareke mezin e. Der barê windahiya canî de agahî heye?
Ronahî: Heta niha na. Wezareta Tenduristiyê ya Bakurê Kibrisê got bûyer sibeha yekşemê qewimî û tîmên lêgerîn û tenduristiyê bi lez mudaxil bûne, lê hê tu bîlanço nedaye.