Rojev

6 îlon, yekşem

Li Rojava xwepêşandan li dijî biryara dersên kurdî; li Sineyê 13 kes di teqîna tankerê de mirin

5:37
0:005:37

Xwepêşandan li dijî biryara dersên kurdî

0:30

Kamîran: Duh me qala nîqaşa dersên zimanê kurdî kir; îro êdî ne tenê nîqaş e, xelk daketiye qadan. Li çend bajaran bi hev re, ne wisa?

Ronahî: Erê. Li Dirbêsiyê, li Hesekê û li Qamişloyê xwepêşandanên girseyî pêk hatin. Mijar hemû yek e: biryara Wezareta Perwerdeyê ya hikumeta veguhêz a Sûriyeyê ku dersa zimanê kurdî tenê sê saet di hefteyê de destnîşan dike û wê wekî zimanekî bijarte dibîne.

Ronahî: Li Hesekê xelk bi pankartên "Bê ziman jiyan nabe" û "Ziman hebûna me ye" ji çerxerêya Sînalko heya çerxerêya Kevokê meşiyan. Meş li wir veguherî mîtîngê û deqeyeke rêzgirtinê hat girtin.

Kamîran: Ev dirûşm li Dirbêsiyê jî derketin pêş, tê bîra min.

Ronahî: Rast e. Li Dirbêsiyê mamoste, endamên saziyên sivîl, hêzên ewlekariyê û nûnerên tevgerên ciwan û jinan tev li xwepêşandanê bûn. Ew jî ji Qada Jinan bi heman sloganê "Bê ziman jiyan nabe" destpêkiribûn.

Ronahî: Li gorî rewşenbîr û nivîskaran, biryar bi hejmara du hezar û şêst û heşt a bi neh sed û şêst û çaran ve girêdayî ye, û daxwaza wan ev e ku ev biryar were rastkirin û zimanê kurdî di destûra nû de wekî zimanekî fermî yê Sûriyeyê were tesbîtkirin.

Kamîran: Argumana wan çi ye — çima sê saet têrê nake?

Ronahî: Ji xwepêşanderan Mihemed Heyder dibêje sê saet di hefteyê de ne li gorî gelê kurd e û ne li gorî wan qurbaniyên ku hatine dayîn e. Rewşenbîran jî destnîşan dikin ku piştî kiryarên şovenî yên rejîma berê li hember ziman û çanda kurdî, ev biryar bersiva daxwazên gelê kurd nade.

Teqîna tankerê li Sineyê

2:06

Kamîran: Û ji Rojhilatê Kurdistanê nûçeyek heye ku mirov aciz dike.

Ronahî: Li bajarê Sineyê, li ser rêya sereke ya Sine-Hemedan, tankereke sotemeniyê teqiya.

Ronahî: Di encama teqînê de, jin û zarok jî di nav de, sêzdeh kes jiyana xwe ji dest dan.

Kamîran: Sêzdeh kes… Der barê sedema teqînê de tiştek hatiye zanîn?

Ronahî: Agahiyên fermî yên li ser sedemê hê nehatine dayîn. Tenê ew tê zanîn ku tîmên agirkujiyê demildest gihîştine cihê bûyerê.

Êrîşên Îsraîlê li Lubnan û Sûriyeyê

2:33

Kamîran: Li herêmê, artêşa Îsraîlê îro li du cepheyan çalak bû — hem li başûrê Lubnanê, hem li Sûriyeyê.

Ronahî: Li Lubnanê, li derdora bajarokê El Mensûrî yê navçeya Sûrê, zêdetirî çardeh operasyonên teqandinê pêk hatin. Li gorî agahiyan, dronên Îsraîlê bermîlên tijî teqemenî avêtin herêmê bi armanca xirabkirina malan û binesaziyê.

Ronahî: Li aliyê Sûriyeyê jî, hêzên Îsraîlê derdora bajarokê El Refîd ê gundewarê başûrê Quneytrayê bi heft guleyên obîsan topbaran kirin, û herwiha derdora bajarokê Beyt El Cin ê rojavayê Şamê. Der barê zerarên topbarana Quneytrayê de agahî nehatin bidestxistin; li aliyê Şamê zerarên madî û canî çênebûne.

Kamîran: Ev çend rojekê ne, ev bûye rêbaz. Hejmara giştî heye?

Ronahî: Li gorî çavdêriyekê, artêşa Îsraîlê ji destpêka îsal ve zêdetirî şeş sed êrîş li ser Sûriyeyê pêk aniye. Û di heman demê de, Wezîrê Karên Derve yê Îsraîlê Gideon Saar diyar kir ku Îsraîl li dijî avakirina baregehên leşkerî yên Tirkiyeyê li Sûriyeyê ye, û got ku ev mijar xeteke sor e.

Diplomasiya li ser şerê Ukraynayê

3:41

Kamîran: Em derbasî diplomasiyeke mezintir bibin. Li Moskovayê îro civîneke girîng çêbû.

Ronahî: Nûnerê Taybet ê Amerîkayê Steve Witkoff û zavayê Serokê Amerîkayê Donald Trump, Jared Kushner, îro gihîştin Moskovayê û bi Serokê Rûsyayê Vladimir Putin re civiyan. Armanc ew bû ku hewldanên diplomatîk ji bo bidawîkirina şerê navbera Rûsya û Ukraynayê bên bihêzkirin.

Ronahî: Di destpêka civînê de Putin diyar kir ku Moskova amade ye nêrîna xwe li ser rewşê pêşkêş bike, û pesnê hewldanên Trump ên ji bo çareserkirina nakokiyan da.

Kamîran: Û tê gotin ku Putin di vê pêvajoyê de agirbestek ragihand jî.

Ronahî: Erê, li gorî agahiyan Putin êrîş bo sê rojan rawestandin. Lê divê em bibêjin ku ev heta niha rewşa aliyê Rûsyayê ye; encamên diyar ên ji civînê hê nehatine ragihandin.

Bûyerên ewlehiyê li Sûriyeyê

4:31

Kamîran: Li hundirê Sûriyeyê jî, dawiya bîst û çar saetên borî bêî bûyer derbas nebû.

Ronahî: Li gundewarên rojavayê Humsê, ciwanek bi navê Silêman Kamel Salim hat revandin ji cihê kar, birin ser rêyeke giştî û bi gulle hat kuştin. Berî wê jî hewldaneke kuştinê li kesekî din bi navê Şewket El Mihemed hatibû kirin.

Ronahî: Herwiha li gundewarên rojhilatê Helebê zarokek di encama teqîna bermahiyên şer de jiyana xwe ji dest da, û li gundewarên Efrînê di navbera du komên girêdayî Wezareta Parastinê ya Sûriyeyê de pevçûneke çekdarî derket.

Kamîran: Ev pevçûn di navbera her du komên girêdayî heman wezaretê de bû — ev bi xwe tabloya rewşê nîşan dide.

Ronahî: Bi rastî. Û li vê rewşê, li Qamişloyê xelk ji bo sedemeke din jî daket qadan: dehan kes li dijî bilindbûna bihayan bi bazarê re meşiyan, çareserkirina pirsgirêkên aborî, sotemenî û elektrîkê xwestin, û herwiha damezrandina dadmendiyeke veguhêz.

Rojên berê