Rojev

28 îlon, duşem

Tehran û Waşîngton peyamên dijber dişînin; Îran dibêje ku li Hurmuzê rêya 19 keştiyan girtiye

5:16
0:005:16

Îran û DYA: gotûbêj an şer, û keştiyên li Hurmuzê

0:24

Kamîran: Duh me behsa redkirina pêşniyara Îranê ji aliyê Trump ve kiribû. Îro bersiv ji Tehranê hat.

Ronahî: Wezîrê Karên Derve yê Îranê Ebas Eraqçî di hevpeyvînekê de got ku Tehran dipirse çima DYA pêşniyarek red kir. Li gorî wî, ew pêşniyar dê rewşa Kendavê û Tengava Hurmuzê asayî bikira. Eraqçî got ku Îran hem ji bo danûstandinan hem jî ji bo şer amade ye.

Ronahî: Wî her wiha got ku eger DYA gavên diyarker biavêje, Îran amade ye Tengava Hurmuzê ji nû ve veke.

Kamîran: Yanî vekirina Hurmuzê wekî kartekê li ser masê tê danîn.

Ronahî: Trump jî îro got ku dibe ku di hefteya bê de gereke nû ya danûstandinan bê lidarxistin. Lê wî got: "Ew dixwazin rêkeftinekê îmze bikin, lê ne ji wî cureyî ku ez amade me qebûl bikim." Li gorî Trump, ya ku Îran niha pêşniyar dike ew e ku dikaribû berî salekê li ser li hev bikirana.

Ronahî: Li qadê jî hêzên Îranê ragihandin ku di van du rojên dawî de rêya nozdeh keştiyan girtine. Li gorî çavkaniyên leşkerî yên Îranê, van keştiyan hewl dida ji derveyî wê rêya keştîvaniyê derbas bibin ku Tehranê diyar kiriye. Ev agahî tenê ji aliyê Îranê ye û hûrgilî nehatine dayîn: ne ala keştiyan tê zanîn, ne jî çi hat serê wan.

Li Meşhedê cezayê darvekirinê ji bo Mehbûbe Şebanî

1:48

Kamîran: Ji Îranê nûçeyeke din jî heye, vê carê ji dadgehê.

Ronahî: Rêxistina mafên mirovan HRANA ragihand ku Mehbûbe Şebanî, jineke sî û sê salî, di xwepêşandanên Çileya du hezar û bîst û şeşan de hatibû binçavkirin.

Ronahî: Liqa yekem a Dadgeha Şoreşê ya Meşhedê bi tohmeta endamtiya di komên opozîsyonê de cezayê darvekirinê li Şebanî birî.

Kamîran: Ev agahî ji raporeke rêxistinekê tê. Gelo rayedarên Îranê tiştek li ser dosyayê gotine?

Ronahî: Na, di nûçeyan de ti daxuyaniyeke fermî ya Îranê cih nagire. Hemû agahî li ser bingeha rapora wê rêxistinê ne.

Li Teezê êrîşa li ser sûkê

2:25

Ronahî: Li Yemenê, li gorî Wezareta Tenduristiyê ya girêdayî Hûsiyan, di êrîşekê de li ser sûkeke parêzgeha Teezê heft kesan jiyana xwe ji dest dan û çil kes birîndar bûn. Wezaret dibêje êrîş li xaçerêya Mawiyayê li ser firoşgehan pêk hat û zarok jî di nav qurbaniyan de hene.

Kamîran: Û aliyê din vê yekê çawa vedibêje?

Ronahî: Hikumeta navendî ya Yemenê dibêje wê li heman cihî kampeke leşkerî û wesayîtên Hûsiyan kirine hedef. Yanî ji bo heman bûyerê du vegotinên cuda hene: yek behsa sûkê dike, ya din behsa armanceke leşkerî. Ev herdu vegotin ji hev serbixwe nehatine piştrastkirin.

Zimanê kurdî li dibistan û zanîngehê

3:06

Kamîran: Doza ku duh xwendekarên Girkê Legê anîn ziman îro mezintir bû, û niha malbat jî tevlî bûne.

Ronahî: Şênî û xwendekar dibêjin ew biryara Wezareta Perwerdeyê ya Sûriyeyê qebûl nakin, ku dersên kurdî li hefteyê bi sê saetan sînordar dike. Keçên xwendekar dibêjin ev sînor bandorê li serkeftina wan dike û dixwazin wezaret biryarê ji nû ve binirxîne.

Ronahî: Dayikek bi navê Cîhan Mistefa got: "Em ne li dijî zimanê erebî ne, lê gelek zarok bi zimanê kurdî dixwînin û ev biryar dê bandorê li ser siberoja wan bike."

Kamîran: Û mijar ne tenê dibistan in.

Ronahî: Rast e. Rêveberiya Zanîngeha Rojavayê jî daxuyaniyek belav kir. Rêveberî dibêje ew li ser serxwebûna akademîk û mafê xwendinê bi zimanê dayikê israr dike. Li gorî daxuyaniyê, diyaloga entegrasyonê ya bi Wezareta Perwerdeyê û Lêkolînên Zanistî ya Sûriyeyê re divê li ser bingeha demokrasî û şefafiyetê bimeşe.

Koçberên Şehbayê û mafê xanî û axê

4:06

Ronahî: Niha hezar û sê sed û pêncî malbatên ji herêma Şehbayê ya li gundewarê Helebê li Cizîrê û Kobanê dijîn. Ev malbat di çend pêlan de koçber bûne: di salên du hezar û sêzdeh, du hezar û hejdeh û du hezar û bîst û çaran de. Ji bo bicihkirina wan neh dibistan û çar navend hatine veqetandin.

Ronahî: Malbat dibêjin ew dixwazin vegerin, lê heta ku ewlehî tunebe venagerin. Li gorî wan, sedema vê yekê hebûna komên çekdar ên girêdayî Tirkiyeyê li herêmê ye.

Kamîran: Yanî mal li wir in, lê rê hîna girtî ye. Pirsa xanî û axê îro di nûçeyeke din de jî derdikeve pêş.

Ronahî: Erê. Human Rights Watch hişyarî da ku hikumeta demkî ya Sûriyeyê rêkeftinên nûavakirinê yên bi milyaran dolar îmze dike, lê çarçoveyeke qanûnî nîne ku mafên niştecihan biparêze û beşdariya wan di biryarên li ser xanî û axa wan de misoger bike. Rêxistinê ji hikumetê, bexşkar û veberhêneran xwest ku van garantiyan ava bikin.

Rojên berê