Rojev

5 cotmeh, duşem

Biryara dersên kurdî li Sûriyeyê bû sedema protestoyên li gelek bajaran.

5:51
0:005:51

Li dijî sînorê sê saetan ê dersên kurdî protesto

0:24

Kamîran: Me duh behsa daxwaza garantiya destûrî kiribû. Îro ev mijar ji salonên konferansan derbasî hewşên dibistanan bûye.

Ronahî: Erê. Hikûmeta veguhêz a Sûriyeyê biryar da ku zimanê kurdî bikeve bernameya dibistanan. Ders dê di hefteyê de sê saetan be, û not dê bikevin karneya giştî ya xwendekaran. Lê ji bo gelek kesan pirsgirêk tam ev sînorê sê saetan e.

Ronahî: Li Amûdê zarok û malbat careke din li ber hev civiyan. Çalakî bi deqeyek rêzgirtinê dest pê kir, paşê xwendekar Feraşîn Îsa daxuyanî xwend û sê dersên heftane red kir. Li Dirbêsiyê xwendekarên dibistana Terfa heman tişt kirin, li Qamişloyê jî xwendekarên dibistaneke amadeyî, li ber çavê mamosteyên xwe, biryar wekî neheq bi nav kir.

Kamîran: Yanî êdî ne tenê partî ne, xwendekar bi xwe derketine pêş.

Ronahî: Partî jî li qadê ne. PYD li Dirbêsiyê li ber navenda xwe daxuyaniyek bi kurdî û erebî da, Ehmed Silêman û Bêrîtan Necîm xwendin. PYD got biryar li dijî pirrengiya Sûriyeyê ye û daxwaza betalkirina wê kir. Li aliyê mafên mirovan, Federasyona Sûriyeyê ya Rêxistinên Mafên Mirovan diyar kir ku parastina pirrengiya zimanî beşek ji mafên mirovan e.

Kamîran: Gelo kesekî ji wan pêşniyareke diyar ji bo pêşerojê aniye ser maseyê?

Ronahî: Du pêşniyar hene. Komîteyên Parastina Azadiyên Demokratîk û Mafên Mirovan dixwazin ku xwendekarên ku heta niha bi kurdî xwendine, bikaribin xwendina xwe bi heman awayî bidomînin. Parêzereke jî bang li partiyên kurdî kir ku ji bo naskirina fermî ya ziman di destûrê de têbikoşin. Heta niha bersiveke Wezareta Perwerdehiyê li ser van daxwazan di raporan de nîne.

Piştî şewitandina alê li Hesekê, nerazîbûn û daxuyaniya TEV-DEMê

2:16

Ronahî: Roja Înê, duyê Cotmehê, piştî nimêja Înê li bajarê Hesekê ala kurdî hat şewitandin. Ji wê rojê ve li gelek deverên parêzgehê çalakiyên protestoyê tên lidarxistin: li Qibûr El Qeracinê ya girêdayî Til Temirê, li Zirganê, li Qamişloyê û li Çilaxayê.

Ronahî: Îro Tevgera Civaka Demokratîk, TEV-DEM, daxuyaniyeke nivîskî belav kir. Li gorî TEV-DEMê, xwepêşandan bi komeke diyarkirî re sînordar bû, ku ev kom li dijî gelê kurd û civakên din nijadperestiyê xurt dike. Tevger dibêje bûyer bi baldarî û bi fikar şopandiye.

Kamîran: Lê em ev yek tenê ji devê aliyekî dibihîzin.

Ronahî: Rast e. Di raporan de tenê nêrîna TEV-DEMê û ya protestokaran heye. Kê ew xwepêşandan organîze kiriye û ew bi xwe çi dibêjin, di nav agahiyên me de nîne.

Bihabûn, heqê genim û nerazîbûnên karkeran

3:11

Kamîran: Ji ala û ziman em derbasî sifreya malê bibin. Li vir jî nerazîbûn mezin dibe.

Ronahî: Bi dawîbûna demsala sebzeyên havînê re, ji destpêka Cotmehê ve li bazarên Sûriyeyê bihayê hin xwarinan bilind dibe. Mesrefên veguhastinê û elektrîkê jî zêde bûne, di demekê de ku hêza kirînê ya malbatan jixwe kêm bûye.

Ronahî: Li Cizîrê pirsgirêka cotkaran jî heye: heqê genimê vê demsalê hê nehatiye dayîn. Cotkarê ji Dirbêsiyê Xoşnav Esso dibêje ev derengmayîn zirareke mezin daye cotkaran, deyn li ser hev kom dibin û mesrefên hilberînê jî giran in.

Kamîran: Ango hem buha bilind dibin, hem jî pere dereng tên.

Ronahî: Û ev yek gihîşt kolanan jî. Îro li Helebê, Hesekê û Siwêdayê pîşesazkar, karker û karmend li ber qutbûna elektrîkê, derengmayîna dayina mafên darayî û rewşa xwe ya kar a ku hê nehatiye rêkxistin, derketin. Yek ji cihan bajarê pîşesaziyê yê Raiyê ye, li bakurê gundewarê Helebê.

Karwana sêyemîn ber bi gundên Serêkaniyê ve

4:13

Ronahî: Koçberên Serêkaniyê xwe ji bo vegerê amade dikin. Ev karwana sêyemîn e û zêdetirî pênc sed malbatan dihewîne.

Kamîran: Ev malbat niha li ku dijîn?

Ronahî: Li kampa Waşokanî û li stargehên demkî. Karwan dê wan bibe gund û cihên wan ên li gundewarê başûrê bajêr. Dîrokeke diyar ji bo destpêka rêwîtiyê di raporan de nehatiye dayîn.

Li Quneytireyê kolandina leşkerên Îsraîlê

4:36

Kamîran: Duh me ji Quneytireyê behsa nuqteyên kontrolê kiribû; îro jî ji heman deverê nûçeyeke din heye.

Ronahî: Li gorî çavkaniyên herêmî, hêzên Îsraîlê li rojavayê gundê El-Eşa, li başûrê gundewarê Quneytireyê, dîsa dest bi kolandin û avakirinê kirine. Wesayîtên leşkerî ketine deverê, xendek dikolin û bendên axê çêdikin.

Ronahî: Ev kar wekî beşek ji xeta ku bi navê Sufa pêncî û sê tê naskirin, tê pênasekirin. Ji aliyê Îsraîlê ve şîroveyek di raporan de nîne.

Nagîhan Akarsel di salvegera çaremîn de hat bîranîn

5:08

Ronahî: Nivîskar û rojnameger Nagîhan Akarsel, endama Navenda Lêkolînên Jineolojiyê, çar sal berê, di çarê Cotmeha du hezar û bîst û duyan de, li Silêmaniyê di qetilkirinekê de jiyana xwe ji dest da.

Ronahî: Duh li ser gora wê ya li gundê Gulyazi yê navçeya Cîhanbeyliyê ya Konyayê malbata wê, endamên Jineolojiyê û komeleyên rojnamegeran ew bi bîr anîn. Li Qamişloyê jî Akademiya Jineolojiyê merasîmek li dar xist û hevserokatiya PYDê beşdar bû.

Kamîran: Yanî bîranîn li du welatan û bi rojekê ferq pêk hat.

Rojên berê