
donderdag 17 september
Achtenveertig gevangenen vrijgelaten en algemene staking in Oost-Koerdistan
Vrijlating van gevangenen
Ronahî: Vandaag zijn achtenveertig strijders van de Democratische Krachten van Syrië die bij de overgangsregering gevangen zaten vrijgelaten.
Ronahî: De laatste vrijlating was op zesentwintig juni, maar toen werden slechts twee personen vrijgelaten: Diyar Hisên Mehmûd en Hesen Newaf. Volgens de berichten zitten er nog steeds enkele strijders bij de overgangsregering gevangen.
Kamîran: Dus van twee personen naar achtenveertig personen — dit is een veel grotere stap dan eerder.
Ronahî: Ja. En sommigen van degenen die vandaag vrijkwamen, spraken over de omstandigheden van hun gevangenschap en over hun overplaatsingen tussen verschillende gevangenissen. Ze zeiden dat zij zijn gemarteld.
Ronahî: Şahîn Osman zei dat hij in de gevangenissen van El-Ra'i en El Hasiyeyê heeft gezeten en vertelde dat de Turkse inlichtingendienst hem in november tweeduizend vierentwintig heeft opgepakt in Cerablus toen hij op weg was naar Manbij.
Kamîran: Dit zijn de eigen verklaringen van de gevangenen; we kunnen niet zeggen dat ze door een onafhankelijke instantie zijn bevestigd, en er is geen reactie van de overgangsregering in deze berichten.
Kobanê: gevangenisincident en veiligheidsbijeenkomsten
Kamîran: Van gevangenissen naar Kobanê — daar stond vandaag ook een gevangenisincident op de agenda.
Ronahî: De adviseur van het Syrische presidentschap Mezlûm Ebdî sprak vandaag in Kobanê met de families van degenen die het leven verloren bij het incident van twaalf september in de gevangenis van Kobanê.
Ronahî: Ebdî luisterde naar de eisen van de families en maakte bekend dat een speciale onderzoekscommissie is opgericht om de waarheid over het incident aan het licht te brengen.
Kamîran: Maar uit deze berichten weten we nog niet wat er werkelijk in de gevangenis is gebeurd — dat is precies waar de commissie naar op zoek is.
Ronahî: Inderdaad, in de berichten is noch het aantal noch de oorzaak van het incident vermeld. Diezelfde dag sprak Ebdî in Kobanê ook met de commandant van de Binnenlandse Veiligheidstroepen van de provincie Aleppo Mihemed Ebdulxenî; daar werden veiligheid, bescherming van de bewoners en de mechanismen van het integratieproces besproken.
Ronahî: En er vond ook een andere bijeenkomst plaats met artsen en gezondheidsfunctionarissen over de situatie in de gezondheidssector en de juridische positie van afgestudeerde artsen van de Universiteit van Rojava.
Onderwijs in het Koerdisch
Kamîran: Gisteren spraken we ook over de onvrede over de Koerdische taal op scholen. Vandaag zijn er acties op welke plekken?
Ronahî: In Qamişlo, Dêrik, Rimêlan, Amûdê en Hesekê. Het besluit van het ministerie van Onderwijs van de overgangsregering beperkt het Koerdisch tot drie lesuren per week, en acties daartegen gaan door.
Ronahî: In Qamişlo gaven Kongra Star en leerlingen van een basisschool een verklaring af voor de school. In het dorp Tobiz van Amûdê kwamen leerlingen en families ook voor de school samen en werd een verklaring voorgelezen door de leerling Maya Ebdulrehîm.
Kamîran: En ook de leraren zelf zijn hierbij betrokken, niet alleen families en leerlingen.
Ronahî: Ja. In Hesekê gaven leraren van de wetenschappelijke vakken in het Koerdisch — wiskunde, natuurkunde, scheikunde, biologie en algemene wetenschappen — een verklaring af en zeiden dat ze het besluit niet accepteren. De verklaring werd voorgelezen door de leraren Cemila Hito en Malva Xelef.
Vierde jaarherdenking van Jîna Emînî
Ronahî: In heel Oost-Koerdistan begon vandaag een algemene staking; winkels, markten en openbare plaatsen werden gesloten. De aanleiding is de vierde sterfdag van Jîna Emînî en het begin van de opstand Jin, Jiyan, Azadî.
Ronahî: Volgens de berichten zijn de Iraanse veiligheidsdiensten en het Leger van de Revolutionaire Garde in grote aantallen in de steden gestationeerd.
Kamîran: Gisteren spraken we over de herdenking als een toekomstige gebeurtenis; vandaag is de impact ervan op straat zichtbaar.
Ronahî: De vader van Jîna Emînî, Emced Emînî, richtte een boodschap tot het volk en bedankte degenen die winkels en markten sloten. Haar moeder Mujgan Îftixarî verspreidde ook een bericht op sociale media en zei: ik geloof dat er op een dag gerechtigheid zal komen.
Ronahî: De co-voorzitter van de Partij van het Vrije Leven van Koerdistan Emîr Kerîmî bedankte in een videoboodschap ook de deelname van het volk aan de staking, en het Platform van Vrouwen uit Oost-Koerdistan riep op tot voortzetting en versterking van de strijd.
Kamîran: En in Silêmaniyê werd dit keer ook een film met dezelfde naam bekroond, toch?
Ronahî: Inderdaad, op het Zesde Internationale Filmfestival van Silêmaniyê werd de prijs voor de beste documentaire toegekend aan de film Jin Jiyan Azadî. De film is gemaakt door Soran Îbrahîmî en de personages zijn echte mensen, geen acteurs.
Familie van Samî Şêxmûs Hesso
Kamîran: Nu een bericht dat verband houdt met een juridische eis.
Ronahî: De familie van Samî Şêxmûs Hesso, de strijder van de Hesekê-eenheid die bekendstaat als Sîpan Huznî, richtte een schriftelijke verklaring aan de justitiële en veiligheidsinstanties en eiste opheldering over de volledige waarheid rond zijn ontvoering en dood.
Ronahî: Volgens de verklaring werd hij op tien september uit zijn huis ontvoerd en later werd zijn lichaam met een kogelwond gevonden. De familie wil dat alle betrokkenen worden berecht.
Kamîran: Uit deze berichten blijkt niet of een onderzoek is geopend of niet — tot nu toe is alleen de stem van de familie te horen.
Ocalan en het proces
Kamîran: En tot slot een bericht uit İmralı.
Ronahî: De delegatie van de Volkspartij voor Gelijkheid en Democratie — Pervîn Buldan, Mîdhet Sancar en Ozgur Faîk Erol — sprak op dertien september met Abdullah Ocalan. Na het gesprek verspreidde de delegatie zijn beoordelingen over het vredesproces.
Ronahî: In die beoordelingen zei Ocalan dat de provocaties in Rojava onmiddellijk moeten worden gestopt.
Kamîran: Het bericht is kort, maar het past bij de agenda van Rojava vandaag — van de gevangenis in Kobanê tot het besluit over de Koerdische taal.