Ronahî: Dün de bu konudan söz etmiştik, bugün daha da genişledi. Yeni eğitim yılının başından, yani altı Eylül’den bu yana Cizîr bölgesindeki bütün kentlerde öğrenciler ve halk, geçici hükümet Eğitim Bakanlığı’nın dört yüz doksan üç sayılı kararına karşı eylemler yapıyor.

Ronahî: Karar yirmi yedi Ağustos’ta yayımlanmıştı. Kürtçeyi haftada üç dersle sınırlandırıyor, Arapça ve İngilizce’nin yanında; Kürtçe notu, özel ölçütlere göre genel nota ekleniyor.

Kamîran: Yani kaldırılmıyor, ama eğitim dili olmaktan çıkıp derslerin arasında tek bir derse dönüşüyor — ve insanları sokağa döken de bu.

Ronahî: Evet. Kamışlı’da yüzlerce öğrenci Kermuti Çevreyolu’ndan yürüyüşle başladı, “Dilimiz kimliğimizdir” pankartlarıyla. Girke Lege, Çilaxa, Amûde, Derik ve Tilbesbî’de de açıklamalar okundu; Şehit Aileleri Konseyi de bir bildiri yayımladı.

Ronahî: Wanî Mihemed, Girke Lege yakınındaki Sikra köyünden dört çocuklu bir anne, çocuklarının ana dilleriyle eğitim görmesi gerektiğini söylüyor. Kürdistan Yenilik Hareketi de Kürtçenin anayasada resmî olarak tanınmasını istiyor.

Kamîran: Peki uzmanlardan, sadece reddetmekten öte bir öneri var mı?

Ronahî: Doktor Luqman Gul-Dêwî, Kürtlerin Kürtçeyi geliştirecek bir plana ihtiyacı olduğunu, yalnızca tepki göstermenin yetmeyeceğini söylüyor. Geçici hükümet tarafından bu taleplere henüz yeni bir yanıt verilmedi.

Ronahî: Bölgeden gelen bilgilere göre silahlı bir grup, Haseke Tugayı savaşçısı Sîpan Hiznî’yi kaçırdı ve Cerablus’un Edlan köyünde yaşamını yitirdi.

Ronahî: Hiznî, Haseke kentinin Miftî mahallesindendi. Şimdiye kadar hiçbir grup olayla ilgili sorumluluğu üstlenmedi ve ikinci bağımsız bir kaynak da bu bilgiyi doğrulamadı.

Kamîran: Hâlâ mayınların temizlendiği aynı bölge.

Ronahî: Doğru. Serêkaniyê kırsalında, Til Temir ve Zirgan’da mayın ve patlamamış mühimmat temizleme çalışmaları devam ediyor, böylece yollar, yerleşim alanları ve tarım arazileri göçmenlerin dönüşüne hazır hâle getirilecek. Haseke Mayın Temizleme Merkezi çalışma haritasını paylaştı.

Ronahî: Gazze’nin kuzeyinde, Beyt Lahiya’da İsrail ordusu bir evi bombaladı. Sağlık kaynaklarına göre beş kişi yaşamını yitirdi; bunlardan dördü aynı aileden: Hanîn Salih, eşi Mûmin Ehmed ve kızları Lana ile Bana.

Kamîran: Bir aileden dört kişi, tek bir saldırıda.

Ronahî: Aynı anda Deraa’nın batısında, Vadî el-Rukad bölgesi ve Cemle köyünde İsrail güçleri bölgeden geçenleri durdurup aradı. Bu, Deraa ve Kuneytira sınır bölgelerindeki süregelen askerî faaliyetler kapsamında gerçekleşti.

Ronahî: İran ekseninde ise İsrail Savunma Bakanı Israel Katz bir videoda İran’a yönelik her saldırıya sert karşılık vereceklerini söyledi ve İsrail’in İran’a “eşi benzeri görülmemiş zarar” vereceğini, enerji tesislerini de hedef alacaklarını belirtti.

Kamîran: Ukrayna savaşına geçelim, bugün iki taraftan çelişkili iki haber geliyor.

Ronahî: Ukrayna yetkilileri, Rusya’nın silâhlı insansız hava araçlarıyla ülkenin doğusundaki Pavlohrad kentine düzenlediği saldırıda en az üç kişinin yaşamını yitirdiğini, otuz dört kişinin yaralandığını açıkladı. Bölge savcıları yaralıların arasında bir çocuğun da olduğunu söylüyor.

Ronahî: Öte yandan Rusya Savunma Bakanlığı, kuvvetlerinin Harkiv bölgesindeki Zarubinca ve Guptovka kasabalarını ele geçirdiğini ve son yirmi dört saatte bir zırhlı aracı imha ettiğini duyurdu. Bu Moskova’nın iddiası; Kiev tarafından doğrulanmadı.

Kamîran: Yani bir taraftan sivil kayıplar, diğer taraftan arazi iddiaları — ve hiçbirinde bağımsız doğrulama yok.

Ronahî: Kürdistan Kadın Örgütü ve Kürdistan Adalet Arayanlar Örgütü, Jin, Jiyan, Azadî devriminin dördüncü yıldönümü dolayısıyla ortak bir bildiri yayımladı ve İran’daki idamların sonlandırılmasını talep etti.

Kamîran: Bu talep, yeni bir ceza davasının ortaya çıktığı aynı günlerde geliyor.

Ronahî: Evet. Huzistan eyaletine bağlı İzeh kentinden fitness eğitmeni Nêrgiz Heyderî, Ocak ayındaki gösteriler sırasında gözaltına alınmış, mahkeme tarafından beş yıl hapis ve bir yıl kırbaç cezasına çarptırılmıştı.

Ronahî: Diğer yandan Güney Kürdistan’dan yirmi sekiz siyasi taraf, sivil toplum örgütü ve kişi, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Başkanı Gabriel Revel’e Abdullah Öcalan için umut hakkı konusunda bir mektup gönderdi.

Kamîran: Ekonomik bir konuyla bitirelim, dün de farkına varmıştık.

Ronahî: Haseke’de, Eylül’ün ilk günlerinde alınan kararla kamu taşımacılığı ve fırınlar için devletin mazot desteğinin kaldırılması, bir dizi fiyat artışına yol açtı — yolculuk ve temel gıda fiyatları yükseldi, düşük para krizi durumu daha da ağırlaştırıyor.

Ronahî: Aynı gün Haseke valisi Nûredîn Ehmed, Deyrizor valisi Ziyad el-Ayîş’in katılımıyla kamu kurumları yetkililerinin geniş katılımlı bir toplantısını düzenledi. Suriye Cumhurbaşkanlığı danışmanı Mazlûm Ebdî de onlarla entegrasyon süreci ve hizmet kurumları üzerine görüştü.

Kamîran: Yani aynı kentte: sokakta yüksek fiyatlar, salonda entegrasyon konuşmaları. Toplantıdan somut hangi sonuçlar duyuruldu?

Ronahî: Açıklamalarda yalnızca kurumların etkinleştirilmesi ve koordinasyonun güçlendirilmesinden söz ediliyor; fiyatlara yönelik somut bir önlem açıklanmadı.