
vrijdag 11 september
In Cizîr gaan de acties voor de Koerdische taal door, zware dag in Xerqûb en Gaza
Beslissing vierhonderd drieënnegentig en acties voor de taal
Ronahî: Gisteren hadden we het er ook al over, maar vandaag is het verder uitgebreid. Sinds het begin van het nieuwe schooljaar, dat wil zeggen sinds zes september, houden leerlingen en bewoners in alle steden van de regio Cizîr acties tegen beslissing vierhonderd drieënnegentig van het ministerie van Onderwijs van de interim-regering.
Ronahî: De beslissing werd op zevenentwintig augustus genomen. Die beperkt het onderwijs in het Koerdisch tot drie lesuren per week, naast Arabisch en Engels, en het cijfer voor Koerdisch wordt volgens speciale criteria bij het algemene cijfer opgeteld.
Kamîran: Dus geen afschaffing, maar van onderwijstaal wordt het een vak onder de vakken — en dat is wat mensen de straat op heeft gebracht.
Ronahî: Inderdaad. In Qamişlo begonnen honderden leerlingen met een demonstratie vanaf de rotonde van Qermûtî, met spandoeken zoals "Onze taal is onze identiteit". In Girkê Legê, Çilaxa, Amûdê, Dêrik en Tirbespiyê werden ook verklaringen voorgelezen; de Raad van Families van de Overledenen bracht eveneens een verklaring uit.
Ronahî: Wanî Mihemed, moeder van vier kinderen uit het dorp Sikra bij Girkê Legê, zegt dat haar kinderen in de moedertaal moeten leren. De Beweging voor Vernieuwing van Koerdistan wil ook dat het Koerdisch officieel in de grondwet wordt erkend.
Kamîran: En is er vanuit deskundigen een voorstel, niet alleen afwijzing?
Ronahî: Dokter Luqman Gul-Dêwî zegt dat Koerden een plan nodig hebben om de Koerdische taal te ontwikkelen, niet alleen een reactie. Vanuit de interim-regering is nog geen nieuw antwoord op deze eisen bekendgemaakt.
Strijder verliest het leven in een dorp bij Serêkaniyê
Ronahî: Volgens informatie uit de regio heeft een gewapende groep een strijder van de Brigade van Hesekê, Sîpan Hiznî, ontvoerd en hij verloor het leven in het dorp Edlan bij Serêkaniyê.
Ronahî: Hiznî kwam uit de wijk Miftî van de stad Hesekê. Tot nu toe heeft geen enkele groep de verantwoordelijkheid voor het incident opgeëist, en er is geen tweede onafhankelijke bron voor deze informatie.
Kamîran: Dit is in dezelfde regio waar nog steeds mijnen worden geruimd.
Ronahî: Juist. In de landelijke gebieden rond Serêkaniyê, Til Temir en Zirgan gaat het ruimen van mijnen en niet-ontplofte explosieven door, zodat wegen, woonwijken en landbouwgronden gereed kunnen worden gemaakt voor de terugkeer van ontheemden. Het Ontmijningscentrum van Hesekê heeft het werkschema gedeeld.
Gaza en Israëlische bewegingen in Deraa
Ronahî: In het noorden van Gaza, in Beyt Lahiya, heeft het Israëlische leger een huis gebombardeerd. Volgens medische bronnen verloren vijf mensen het leven en vier van hen waren uit hetzelfde gezin: Hanîn Salih, haar man Mûmin Ehmed en hun dochters Lana en Bana.
Kamîran: Vier mensen uit één gezin, in één aanval.
Ronahî: Tegelijkertijd zijn in het westen van Deraa, in het gebied Wadî El Ruqad en het dorp Cemle, Israëlische troepen mensen die door het gebied reisden tegengehouden en doorzocht. Dit valt binnen de voortdurende militaire activiteiten in de grensgebieden van Deraa en Qunêtra.
Ronahî: En over de as van Iran zei de Israëlische minister van Defensie Israel Katz in een video dat zij hard zullen reageren op elke aanval van Iran, en dat Israël "ongekende schade" zal toebrengen aan Iran, inclusief het raken van energie-installaties.
Oekraïne
Kamîran: We gaan over naar de oorlog in Oekraïne, waar vandaag twee tegengestelde berichten uit twee kampen komen.
Ronahî: De Oekraïense autoriteiten meldden dat bij de aanval met bewapende Russische drones op de oostelijke stad Pavlohrad minstens drie mensen het leven verloren en vierendertig mensen gewond raakten. Regionale aanklagers zeggen dat onder de gewonden ook een kind is.
Ronahî: Van de andere kant meldde het Russische ministerie van Defensie dat hun troepen de dorpjes Zarûbînka en Guptovka in de regio Charkiv onder controle hebben gebracht, en dat ze in de afgelopen vierentwintig uur een gepantserd voertuig hebben vernietigd. Dit is de bewering van Moskou; die is niet bevestigd door Kiev.
Kamîran: Dus aan de ene kant cijfers van burgerdoden, aan de andere kant claims over terrein — en geen onafhankelijke bevestiging voor één van beide.
Iran: vierde verjaardag van Jin Jiyan Azadî
Ronahî: De Organisatie van Koerdische Vrouwen en de Organisatie van Koerdische Rechtzoekenden hebben naar aanleiding van de vierde verjaardag van de revolutie Jin, Jiyan, Azadî een gezamenlijke verklaring uitgebracht en een oproep gedaan om de executies in Iran te beëindigen.
Kamîran: En deze oproep komt in dezelfde dagen waarin een nieuwe strafzaak naar buiten kwam.
Ronahî: Ja. Nêrgiz Heyderî, fitnesscoach uit de stad Îzeh in de provincie Huzistan, die tijdens de protesten in januari werd opgepakt, is door de rechtbank veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf en een jaar zweepslagen.
Ronahî: Aan de andere kant hebben achtentwintig politieke partijen, organisaties uit het maatschappelijk middenveld en personen uit Zuid-Koerdistan een brief gestuurd naar de voorzitter van het Comité van Ministers van de Raad van Europa Gabriel Revel over het recht op hoop voor Abdullah Ocalan.
Hesekê: mazout, diensten en het integratieproces
Kamîran: En we sluiten af met een economisch onderwerp waar we gisteren ook al van gehoord hadden.
Ronahî: In Hesekê heeft het stopzetten van de staatssubsidie op mazout voor openbaar vervoer en bakkerijen, dat begin september werd besloten, geleid tot een keten van prijsstijgingen — de prijzen voor reizen en basisvoedsel zijn omhooggegaan, en de lage-inkomenscrisis maakt de situatie nog zwaarder.
Ronahî: Op dezelfde dag hield de gouverneur van Hesekê Nûredîn Ehmed een uitgebreide bijeenkomst van bestuurders van publieke instellingen, met deelname van de gouverneur van Deir ez-Zor Ziyad El Ayîş. De adviseur van het Syrische presidentschap Mazlûm Ebdî sprak ook met hen over het integratieproces en de dienstverlenende instellingen.
Kamîran: Dus in dezelfde stad: op straat hoge prijzen, in de vergaderzaal gesprekken over integratie. Welke concrete resultaten zijn uit de bijeenkomst naar buiten gekomen?
Ronahî: In de verklaringen wordt alleen gesproken over het activeren van instellingen en het versterken van de coördinatie; er is geen concrete maatregel over de prijzen bekendgemaakt.