
zaterdag 19 september
Onvrede over het besluit over Koerdische lessen in Syrië is vandaag ons onderwerp
Besluit over lessen in het Koerdisch
Kamîran: Gisteren spraken we over de Koerdische taal in het onderwijs, en het blijkt dat dit onderwerp vandaag nog breder is geworden.
Ronahî: Ja. Het besluit van het Syrische ministerie van Onderwijs, dat in één week slechts drie lessen in het Koerdisch vastlegt, heeft vandaag in vier steden reacties uitgelokt: in Kobanê, in Girkê Legê, in Tirbespiyê en in Qamişloyê.
Ronahî: In Girkê Legê zei Ayşe Mistef dat haar drie kinderen vanaf de eerste klas in het Koerdisch hebben geleerd en dat zij niet accepteren dat zij hun opleiding in een andere taal moeten afmaken. In Tirbespiyê zei leerling Lafîn Tahir, die de middelbare school heeft afgerond, dat zij vanaf het begin in het Koerdisch hebben geleerd en dat zij niet in een andere taal kunnen doorgaan.
Ronahî: De gezamenlijke eis is dat het Koerdisch naast het Arabisch de officiële onderwijstaal wordt en dat dit recht in de Syrische grondwet wordt vastgelegd — niet als drie keuzevakken.
Kamîran: Dus het conflict gaat niet over het bestaan van de lessen, maar over de status.
Ronahî: Precies zo. Intellectuelen in Qamişloyê zeggen ook dat dit besluit niet aan de verwachtingen van het Koerdische volk voldoet. Van de kant van het ministerie is tot nu toe, naast de tekst van het besluit, geen uitgebreide uitleg over deze reacties gegeven.
Kobanê: begrafenis op de begraafplaats
Kamîran: En het incident in de gevangenis van Kobanê, waar we gisteren ook over spraken, heeft vandaag een zwaar gevolg gehad.
Ronahî: Mesûd Hemo Reşo, die op tien september bij het incident in de gevangenis van Kobanê zwaar gewond was geraakt, heeft ondanks de inspanningen van artsen in een ziekenhuis in Aleppo het leven verloren.
Ronahî: Vandaag is zijn lichaam met een ceremonie op de begraafplaats Dîcleyê begraven; een grote menigte was aanwezig en tijdens dezelfde ceremonie werd ook Dîlan Cûdî herdacht.
Kamîran: En ook buiten het land heeft het weerklank gevonden, nietwaar?
Ronahî: Ja. In Frankfurt is op oproep van de Koerdische Vrouwenbeweging in Europa en jongerenorganisaties een solidariteitsmars en -bijeenkomst met Rojava en Kobanê gehouden. Honderden mensen uit Frankfurt en omliggende steden namen eraan deel, en daarin werd gezegd dat de verworvenheden van de volkeren van Noord- en Oost-Syrië beschermd moeten worden.
Prijzen van brandstof en voedsel
Ronahî: Een ander aspect van het dagelijks leven: dit jaar zijn de prijzen van brandstof en voedsel in Syrië met bijna tweehonderd procent gestegen ten opzichte van voorgaande jaren.
Kamîran: Tweehonderd procent — dat is geen stijging, dat is een verandering van de hele huishoudelijke begroting.
Ronahî: Ter vergelijking: in tweeduizend eenentwintig werd een liter diesel voor ovens en transportvoertuigen voor honderd Syrische pond verkocht. Deze stijging heeft geleid tot woede en dagelijkse demonstraties.
Ronahî: Ook in Hesekê meldde Mihemed Şewqî Mihemed van het Directoraat Binnenlandse Handel dat er de laatste tijd in sommige bakkerijen overtredingen in prijs en gewicht van het broodzakje zijn voorgekomen, maar hij maakte duidelijk dat er officieel geen verandering in prijs en gewicht heeft plaatsgevonden en riep de bakkers op zich aan de normen te houden.
Kamîran: Dus op papier is de prijs gelijk, op de markt wordt iets anders gezien.
Uitspraak van de Amerikaanse rechter
Kamîran: Laten we van de economie naar een juridisch onderwerp gaan.
Ronahî: Een federale Amerikaanse rechter heeft Semîr Osman El Şêx, vierenzeventig jaar oud, veroordeeld tot zestig jaar gevangenisstraf. Hij was eerder een hoge functionaris van de Baath-partij en directeur van de gevangenis van Edray.
Ronahî: Volgens het Amerikaanse ministerie van Justitie werd hij schuldig bevonden aan het martelen van gevangenen en het verstrekken van valse informatie aan Amerikaanse immigratiediensten toen hij dat land binnenkwam.
Kamîran: Deze zaak werd in Amerika berecht, niet in Syrië — dat zegt op zichzelf ook iets.
Ronahî: Ja, en de uitkomsten van de berechting werden door het ministerie verspreid. In deze informatie staat niet of er al dan niet een reactie van El Şêx is gekomen.
Explosies en beschietingen in Syrië
Ronahî: Er zijn vandaag twee explosie-incidenten, beide gerelateerd aan oorlogsresten.
Ronahî: In het stadje Eyaş in het westen van Dêrazor is volgens eerste berichten een explosie in een wapenopslagplaats gebeurd en zijn er gewonden; hun aantal en de oorzaak van de explosie zijn nog niet gemeld. In Dareya in het platteland van Damascus zijn ook oorlogsresten ontploft in een verwoeste verpleegstersschool en raakten twee jongeren gewond.
Kamîran: Opslagplaats en school — allebei plaatsen die eerder als wapenopslag werden gebruikt.
Ronahî: Klopt; volgens het persbureau van Dareya werd die school eerder door strijders als wapenopslagplaats gebruikt.
Ronahî: Ook beschoten Israëlische troepen de omgeving van het stadje El Hemîdiyê in het platteland van Quneytra met houwitsers. Er kwamen geen gegevens over de gevolgen van het beschieten.
Verkoop van F-35 aan Saoedi-Arabië
Kamîran: En laten we met een internationaal onderwerp eindigen.
Ronahî: Amerika heeft de verkoop van achtenveertig F-35-straaljagers aan Saoedi-Arabië goedgekeurd. Het pakket omvat ook negenenveertig motoren, communicatieapparatuur, vervangingsonderdelen en technische ondersteuningsdiensten.
Ronahî: Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat deze verkoop de militaire evenwichten in de regio niet zal veranderen. Riyad heeft de overeenkomst met genoegen begroet.
Kamîran: Een beoordeling die van nature ter discussie staat, omdat die door de verkoper wordt gegeven.