Kamîran: Dün İran'ın önerisinin Trump tarafından reddedildiğinden bahsetmiştik. Bugün Tahran'dan yanıt geldi.

Ronahî: İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi bir röportajında Tahran'ın neden ABD'nin bir öneriyi reddettiğini sorduğunu söyledi. Ona göre bu öneri Basra Körfezi ile Hürmüz Boğazı'ndaki durumu normale döndürecekti. Erakçi, İran'ın hem müzakereye hem de savaşa hazır olduğunu söyledi.

Ronahî: Ayrıca eğer ABD somut adımlar atarsa İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya hazır olduğunu söyledi.

Kamîran: Yani Hürmüz'ün açılmasının masadaki bir koz olarak kullanıldığı anlaşılıyor.

Ronahî: Trump da bugün önümüzdeki hafta yeni bir müzakere turunun düzenlenebileceğini söyledi. Ancak şunu ekledi: "Bir anlaşma imzalamak istiyorlar, ama benim kabul etmeye hazır olduğum türden değil." Trump'a göre İran'ın şu anda sunduğu öneri bir yıl önce üzerinde anlaşmaya varılabilecek olan öneriydi.

Ronahî: Yerde ise İran güçleri son iki günde on dokuz geminin geçişini engellediklerini duyurdu. İran'ın askeri kaynaklarına göre bu gemiler Tahran'ın belirlediği deniz ulaşım yolunun dışından geçmeye çalışıyordu. Bu bilgi yalnızca İran tarafından geliyor ve ayrıntılar paylaşılmadı: ne gemilerin bayrağı biliniyor ne de başlarına ne geldiği.

Kamîran: İran'dan bir haber daha var, bu kez mahkemeden.

Ronahî: İnsan hakları örgütü HRANA, otuz üç yaşındaki Mehbube Şebani'nin iki bin yirmi altı ocak ayındaki gösteriler sırasında gözaltına alındığını duyurdu.

Ronahî: Meşhed Devrim Mahkemesi Birinci Şubesi, Şebani'ye muhalif gruplara üyelik suçlamasıyla idam cezası verdi.

Kamîran: Bu bilgi bir örgütün raporundan geliyor. İran yetkilileri dosya hakkında bir açıklama yaptı mı?

Ronahî: Hayır, haberlerde İran'dan resmi bir açıklama yer almıyor. Tüm bilgiler o örgütün raporuna dayanıyor.

Ronahî: Yemen'de, Husilere bağlı Sağlık Bakanlığı'na göre Taiz vilayetindeki bir pazara düzenlenen saldırıda yedi kişi yaşamını yitirdi ve kırk kişi yaralandı. Bakanlık, saldırının Mavi'ye kavşağındaki dükkânlara yönelik olduğunu ve kurbanlar arasında çocukların da bulunduğunu söylüyor.

Kamîran: Diğer taraf bu olayı nasıl anlatıyor?

Ronahî: Yemen'in merkezi hükümeti aynı yerde Husilere ait bir askeri kamp ile araçları hedef aldıklarını söylüyor. Yani aynı olay için iki farklı anlatım var: biri pazardan söz ederken diğeri askeri bir hedefi işaret ediyor. Bu iki anlatım birbirinden bağımsız olarak doğrulanmadı.

Kamîran: Dün Gırke Lege'deki öğrencilerin dile getirdiği talep bugün daha da büyüdü ve şimdi aileler de katıldı.

Ronahî: Halk ve öğrenciler, Suriye Eğitim Bakanlığı'nın haftada üç saatle sınırladığı Kürtçe dersleri kararını kabul etmediklerini söylüyor. Öğrenci kızlar bu sınırın başarılarını etkilediğini belirtiyor ve bakanlığın kararı yeniden değerlendirmesini istiyor.

Ronahî: Cihan Mustafa adında bir anne, "Arapçaya karşı değiliz, ancak birçok çocuk Kürtçe öğreniyor ve bu karar onların geleceğini etkileyecek" dedi.

Kamîran: Ve konu yalnızca okullarla sınırlı değil.

Ronahî: Doğru. Rojava Üniversitesi yönetimi de bir açıklama yayımladı. Yönetim, akademik özerklik ile anadilde eğitim hakkını savunduğunu söylüyor. Açıklamaya göre Suriye Eğitim ve Bilimsel Araştırmalar Bakanlığı ile yürütülecek bütünleşme diyaloğunun demokrasi ve şeffaflık temelinde ilerlemesi gerekiyor.

Ronahî: Şu anda Halep kırsalındaki Şehba bölgesinden bin üç yüz elli aile, Cezire ile Kobani'de yaşıyor. Bu aileler iki bin on üç, iki bin on sekiz ve iki bin yirmi dört yıllarındaki birkaç dalga halinde göç etti. Yerleştirilmeleri için dokuz okul ile dört merkez ayrıldı.

Ronahî: Aileler geri dönmek istediklerini söylüyor, ancak güvenlik sağlanana kadar dönmeyeceklerini belirtiyor. Onlara göre bunun nedeni bölgede Türkiye'ye bağlı silahlı grupların varlığı.

Kamîran: Yani evler orada, ancak yol hâlâ kapalı. Konut ve arazi konusu bugün başka bir haberde de öne çıkıyor.

Ronahî: Evet. Human Rights Watch, Suriye'nin geçici hükümetinin milyarlarca dolarlık yeniden inşa anlaşmaları imzaladığını ancak halkın konut ve arazilerine ilişkin haklarını koruyacak ve bu kararlara katılımını güvence altına alacak yasal bir çerçeve bulunmadığını uyardı. Örgüt, hükümetten, bağışçılardan ve yatırımcıdan bu güvenceleri oluşturmalarını istedi.