Ronahî: Bir insan hakları kuruluşuna göre İran makamları Zencan Merkez Cezaevi’nde üç tutukluyu idam etti: otuz üç yaşındaki Fatih Şefii, otuz yaşındaki Hasan Mehdi Pur ve elli bir yaşındaki Arif Dorosti. Aynı kuruluş İsfahan’daki Dastgerd Merkez Cezaevi’nde bir kadının idamını da doğruladı.

Ronahî: Diğer yandan Tahran Devrim Mahkemesi Kirmanşahlı üç Kürt gence idam cezası verdi. İkisi Hasret Muhammediniya ve Mesud Toşmalani, üçüncüsü de yirmi iki yaşındaki bir genç. Üçü de son dönemde Tahran’daki protestolar sırasında güvenlik güçlerince gözaltına alınmıştı.

Kamîran: Yani aynı gün hem idamlar gerçekleştirildi, hem de yeni ölüm cezaları verildi. Bu, uluslararası tepkiye rağmen gerçekleşiyor, değil mi?

Ronahî: Evet. Ekim ayında yayımlanan bir rapora göre otuz altı ülke ortak bir bildiri yayımladı, İran’daki yüksek idam oranını kınadı ve bunların derhal durdurulmasını istedi. Bu bildiri Lihtenştayn’ın temsilcisi tarafından İnsan Hakları Konseyi’nin altmış üçüncü toplantısında okundu.

Ronahî: Belirtmek gerekir ki idam ve cezalara ilişkin tüm bilgiler insan hakları kuruluşlarından geliyor. İran makamlarından raporlarda herhangi bir açıklama yer almıyor.

Kamîran: Suriye’ye geçiyoruz. Dün Cizre’den bahsettiğimiz tepkiler bugün Til Maruf okullarına da ulaştı.

Ronahî: Geçiş hükümetinin Kürtçe dersleri haftada üç saatle sınırlayan kararı, Suriye’nin kuzey ve doğusunda yeni bir tepki dalgası yarattı. Til Maruf öğrencileri, Tel Abyad’a yakın, sınırlamayı sert biçimde eleştirdi ve anadilde eğitim taleplerinde ısrar ettiklerini söyledi.

Ronahî: Eğitim Araştırmaları Akademisi yöneticisi Zeliha Abdi de Kürtçe haklarının Suriye anayasasında korunması gerektiğini söyledi ve ülkede Kürtlerin sürekli görmezden gelinmesini eleştirdi.

Kamîran: Bu derslere ihtiyaç ne kadar büyük?

Ronahî: İlk verilere göre yüz seksen beş binden fazla öğrenci Haseke, Halep, Şam ve Hama vilayetlerinde Kürtçe öğrenmek için kayıt yaptırdı. Yani üç saat sınırı bu büyük sayıyı etkiliyor.

Kamîran: Eğitimden söz ederken Şam’da başka bir kapı da açık, bu kez üniversiteler için.

Ronahî: Suriye Cumhurbaşkanlığı danışmanı Mazlum Abdi, Şam’da bir heyetle Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırmalar Bakanı Mervan El Halebî ile görüştü. İlham Ahmed ve bakan yardımcıları da hazır bulundu.

Ronahî: Kuzey ve Doğu Suriye üniversitelerinin, Rojava Üniversitesi ve Kobani Üniversitesi gibi, bakanlık sistemi içinde entegrasyon yöntemleri ve diplomaların tanınması üzerine görüşüldü. Ayrıca personelin, beceri ve diplomalarına göre bakanlık kadrosuna alınması için değerlendirilmesi de tartışıldı.

Kamîran: Yani okullarda Kürtçe konusunda tartışma sürerken, üniversitelerde görüşmeler devam ediyor.

Ronahî: Geçiş hükümetinin yakıt fiyatlarını yükseltme kararı, Girkê Legê’de gıda, sebze ve meyve fiyatlarını da artırdı. Halk kış öncesi temel ihtiyaçlarını karşılayamayacaklarını söylüyor.

Ronahî: Abdülvahap Ali, mazota bağlı maddelerin fiyatlarının geçim maliyetini artırdığını ve ticari projesinde kullandığı kumun fiyatının da yükseldiğini söyledi.

Kamîran: Yani tek bir fiyat artışı, ev sofrasından inşaat işine kadar yayılıyor.

Ronahî: Lübnan ordusu, Perşembe günü Suriye ile kuzey ve doğu sınırında bir ünitesinin patlayıcı dolu bir kamyonu ele geçirdiğini açıkladı. Açıklamaya göre kamyonda iki yüz kırk beş kilo TNT ve bomba bulunuyordu.

Kamîran: Ve onları taşıyanlar?

Ronahî: Orduya göre Suriye’den Lübnan’a kamyonu geçirmek isteyen kaçakçılar kaçtı. Açıklamada patlayıcıların kime ait olduğu belirtilmiyor.

Ronahî: İdlib’de Teftenaz askeri havaalanı çevresinde bir dizi patlama meydana geldi. Yerel kaynaklara göre güçlü bir patlamadan sonra iki patlama daha duyuldu ve havaalanı üzerinde duman ve toz yükseldi.

Kamîran: Ancak patlamaların nedeni henüz belli değil.

Ronahî: Evet, ne neden, ne hasar düzeyi, ne de insan kayıpları açıklanmadı. Halep’te de Perşembe akşamından beri yağmur sele yol açtı; Salahaddin, Seyf El Devle, Fayd ve Kerem El Cezmati mahalleleri ile El Afrah sokağındaki ev ve dükkanlara su girdi ve araç trafiği engellendi.