Kamîran: Dün Kürtçe derslerin kısıtlanmasına karşı çıkan tepkilerden bahsetmiştik. Bugün tartışma bir adım daha ileri gidiyor.

Ronahî: Raporlara göre, Suriye geçici hükümetinin Eğitim Bakanlığı yirmi yedi Ağustos'ta devlet okullarında Kürtçenin haftada yalnızca üç saat okutulması kararı aldı. Bu karar, çoğunluğu Kürt olan bölgelerde protestolara yol açtı.

Ronahî: Aynı zamanda, aynı raporlara göre, Suriye'de yüz seksen beş binden fazla öğrenci Kürtçe eğitim almayı tercih etti.

Kamîran: Peki bu üç ders gerçekten bir kısıtlama mı, yoksa bir tanıma adımı mı?

Ronahî: Raporlar iki şekilde yorum yapıyor. Kimi bunu kısıtlama olarak nitelendiriyor; diğerleri hükümetin üç derslik eğitimi kabul ettiğini ve notlarının öğrencilerin genel ortalamasına işleneceğini söylüyor. Avukat Beşîra Cemaleddîn, bu üç dersin dilin değerinde bir azaltma olarak görülmemesi gerektiğini belirtiyor, ancak tüm derslerin tüm eğitim kademelerinde Kürtçe olarak da verilmesini istiyor.

Ronahî: Cemaleddîn, Kürt partilerine ve dil uzmanlarına Kürtçenin resmîleştirilmesi için çabalarını birleştirmeleri çağrısında bulundu. Eğitim Araştırmaları Akademisi'nden Zuleyxa Ebdî de bu hakkın anayasada güvence altına alınması gerektiğini söyledi ve dilin korunmasında kadınların, yani annelerin, öğretmenlerin ve öğrencilerin rolünün önemli olduğunu belirtti.

Ronahî: Cuma gecesinden cumartesiye, Şam yakınlarındaki Kalemûn dağlık bölgesinde Ras El Mearraye'de bir araca silahlı saldırı düzenlendi.

Ronahî: Araca açılan ateş sonucunda üç kişi yaşamını yitirdi, yedi kişi daha, aralarında küçük çocuklar da olmak üzere yaralandı.

Kamîran: Yaralıların arasında çocuklar da var. Peki saldırganlar?

Ronahî: Raporlar kimin ateş açtığını söylemiyor ve neden de bilinmiyor. Ayrıca sayılar da tutmuyor: başlıkta dört kişiden söz edilirken metinde üç kişi var.

Ronahî: ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD'nin İran'daki askeri görevinin uzun sürmeyeceğini ve tüm seçeneklerin masada olduğunu söyledi. Ona göre Donald Trump İran'a birkaç fırsat tanıdı ve Tahran'a 'doğru kararı' vermesi çağrısında bulundu.

Ronahî: Hegseth ayrıca İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmediğini, ancak ABD'nin kontrol ettiğini öne sürdü.

Kamîran: Ve aynı gün aynı boğazdan başka bir haber geliyor.

Ronahî: Evet. İran haber ajansı, Kışm Adası yakınlarında büyük bir patlama sesinin duyulduğunu bildirdi. Ancak ne patlamanın nedeni söylendi, ne de herhangi bir hasar. Bu patlama ile Hegseth'in sözleri arasında raporlarda bir bağlantı kurulmuyor.

Ronahî: Kuneitra'da İsrail güçleri Hamîdiye köyüne girdi ve bir genci gözaltına aldı. Suriye İnsan Hakları İzleme Merkezi'ne göre gözaltına alınan kişi bilinmeyen bir yere götürüldü ve birkaç saat sonra serbest bırakıldı. Gözaltı nedeni bilinmiyor.

Ronahî: Kuneitra'nın güneyinde iki tank ve üç askeri araçtan oluşan bir devriye Seyda Hanût'a girdi ve yakınında geçici bir kontrol noktası kuruldu. Başka bir baskında da Yermûk Havzası Meiriye köyünde bir genç gözaltına alındı.

Kamîran: Yani bir günde iki ayrı köyde gözaltı yapıldı ve her ikisinde de nedenler belli değil.

Ronahî: Yakınlarda, Dera'nın kuzeyinde de bir genç savaş kalıntılarından bir mayın patlaması sonucu yaralandı ve hastaneye kaldırıldı.

Kamîran: Suriye'den çıkıp Avrupa'ya gidelim, orada Kürtlerin Birleşmiş Milletler'deki yeri üzerine konuşuldu.

Ronahî: Kürdistan Ulusal Kongresi'nin davetiyle Brüksel'deki bir üniversitede konferans düzenlendi. Dört parça Kürdistan'dan ve farklı ülkelerden parti temsilcileri, akademisyenler ve hukuk uzmanları katıldı. Eski İzlanda Dışişleri Bakanı Ogmundur Jonasson da konuştu.

Ronahî: Son bildirgede Kürtlerin Birleşmiş Milletler'de ulus olarak tanınması ve ilgili kuruluşlarında gözlemci olarak yer alması istendi. Bir komitenin kurulacağı bildirildi ve bu çalışmaların uzun soluklu olacağı söylendi.

Ronahî: İsviçre'de Ulusal Meclis dün karşı oy olmadan bir önergeyi kabul etti. Bu önerge federal hükümetten mültecilik ve dönüş için zorunlu bir plan hazırlamasını ve Suriyelilere ilişkin sınır dışı kararlarını uygulamaya koymasını istiyor.

Kamîran: Şu anda orada yaşayan Suriyeliler için bu ne anlama geliyor?

Ronahî: Önerge ayrıca mevcut koruma kararlarının yeniden değerlendirilmesini istiyor. Yani yalnızca yeni başvurular değil, daha önce koruma almış kişiler de bu değerlendirmenin kapsamına giriyor.

Ronahî: Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, Rusya'daki sivil hedefleri vurmayacaklarını, ancak Rusya'nın artan saldırılarına petrol rafinerilerine vurarak karşılık vereceklerini söyledi. Konut binaları, demiryolları ve enerji tesislerine yönelik saldırılardan söz etti.

Ronahî: Diğer taraftan Rusya Savunma Bakanlığı, Harkiv bölgesindeki Novaya Kazachya kasabasını kontrol altına aldığını bildirdi. Bakanlığa göre son yirmi dört saatte altı güdümlü bomba ve altı yüz seksen Ukrayna insansız hava aracı düşürüldü.

Kamîran: Bu rakamlar yalnızca Rusya tarafına ait ve her iki taraf da birbirinin saldırılarına karşılık verdiklerini söylüyor.